Formowanie i cięcie brzoskwiń

Przycięcie drzewek po posadzeniu

Jest to ważny zabieg mający na celu przywrócenie równowagi między częścią podziemną (korzeniami), a częścią nadziemną. Wynika to z faktu, że po wykopaniu drzewek ze szkółki pozostaje na nich jedynie niewielka część systemu korzeniowego (około 20%) i są to głównie korzenie szkieletowe, a reszta ulega uszkodzeniu. Brak przycięcia doprowadzi do zasychania drzewek. W przypadku jesiennego terminu sadzenia, zabieg ten należy wykonać wczesną wiosną zaraz po zdjęciu materiału izolacyjnego i rozgarnięciu kopczyków. Stosuje się bardzo silne cięcie polegające na tym, że przewodnik przycina się na wysokości około 80 cm, słabsze pędy wycina się całkowicie, a pędy o szerokich kątach przycina się za pierwszym zewnętrznym oczkiem. Ważne jest zabezpieczenie raz po cięciu pastą Funaben 3.

Gdy nowe przyrosty osiągną długość 10 cm około czerwca, należy wybrać 3-5 pędów z których zostanie uformowane pierwsze piętro, a resztę usunąć. Konarami szkieletowymi są silne pędy boczne, wyrastające pod odpowiednim kątem oraz w różnych kierunkach. Należy je skrócić o 1/3 długości, przy czym pierwszy z nich powinien wyrastać na wysokości 50cm nad ziemią. Pozostałe 2-4 pędy w okółku – w odległości 10-15 cm od siebie. Pędy rosnące wyżej trzeba skrócić na 2 oczka lub usunąć całkowicie, jeśli stanowią konkurencje dla przewodnika.

W pierwszym roku bardzo ważne jest uformowanie odpowiednich rozwidleń. Szerokie kąty mają duże znaczenie, ponieważ charakteryzują się lepszym połączeniem mechanicznym z przewodnikiem i nie wyłamują się tak łatwo pod ciężarem owoców. Ostre kąty mogą być miejscem powstania infekcji.

 grzoskwinia

Terminy cięcia

Pierwszym dopuszczalnym terminem jest koniec kwietnia lub okres od różowego pąka do tuż po kwitnieniu. Wynika to z faktu, że drzewo nie jest wtedy w okresie spoczynku, nie ma aż takiego narażenia na infekcje. Cięcie w tym okresie nie wpływa negatywnie na równowagę fizjologiczną drzewa. W tym okresie przeprowadza się główne cięcie brzoskwiń i nie można wykonać go później, gdyż dojdzie do osłabienia wigoru drzewa, co wpłynie na plonowanie. Doprowadza ono do uformowania korony. Korzyścią tego terminu jest możliwość ocenienia stanu przezimowania drzew i na tej podstawie dostosowania intensywności zabiegu. Drzewa, które przemarzły wymagają silnego cięcia, aby poprawić ich kondycję. Należy usunąć wszystkie nadmarznięte bądź uszkodzone pędy.

W czasie cięcia głównego regulowana jest liczba pąków, a tym samym nadmiar słabych pędów ubiegłorocznych, które usuwa się przez wycięcie na 1,2 oczka. Pędy nie rozgałęzione o długości 60-70 cm należy pozostawić bez skracania. Bardzo ważna jest regularność wykonywania tego zabiegu, ponieważ u drzew ciętych corocznie utrzymuje się zrównoważony wzrost oraz odpowiednia konstrukcja pnia. Poza tym korona jest regularna i nie dochodzi do jej nadmiernego rozrastania. Wystarczy pominąć jeden termin cięcia, a trudno jest doprowadzić drzewo do porządku.

Drugim terminem będącym uzupełnieniem cięcia wiosennego, jest zabieg wykonywany pod koniec czerwca do końca lipca. U odmian wczesnych można go wykonać także po zbiorach, ale nie później niż do połowy sierpnia. Zbyt późne cięcie może spowodować ponowny wzrost i podatność na uszkodzenia mrozowe, co wynika z faktu, że drzewa nie zdążą wejść w okres spoczynku zimowego. Cele tego zabiegu jest przede wszystkim niedopuszczenie do nadmiernego rozrośnięcia się korony oraz utrzymanie jej formy. Poza tym powoduje lepsze doświetlenie wnętrza korony oraz stwarza optymalne warunki do wybarwiania owoców i zawiązywania pąków kwiatowych na następny rok. Cięcie wpływa na zmniejszenie części wegetatywnych w drzewie, a jednocześnie na zwiększenie partii generatywnej, gdzie kierowane są substancje odżywcze do tworzących się owoców i pąków kwiatowych.

Przy obu terminach cięcia należy pamiętać o tym, aby nie skracać starszych gałęzi zarówno na czop długi, jak i na czop krótki (stwarza zbyt duże ryzyko porażenia bakteriami Pseudomonas syringae). Ważne jest, żeby pędy przeznaczone do usunięcia wycinać „na obrączkę”. Wykonując cięcie letnie trzeba wziąć pod uwagę, by dwa nowe pędy wyrosłe w bieżącym roku przypadały na jeden pęd obecnie owocujący.

W przypadku drzew owocujących cięcie wygląda nieco inaczej, a jego celem jest nadanie kształtu i równowagi koronie. Wykonuje się je od początku lipca, dzięki czemu nie zostaje całkowicie zahamowany wzrost, a przycięte pędy dalej rosną na długość. Przede wszystkim należy usunąć „na obrączkę” silne pędy konkurujące z przewodnikiem szczególnie w górnej części korony, ponieważ są bezwartościowe. Gdy owocowanie jest obfite może dojść do wytworzenia pędów o słabszym wzroście osiągające długość 70-100 cm; skraca się je do długości 15 oczek. Pędy o długości 40-70 są najcenniejsze ze względu na to, że tworzą się na nich owoce najlepszej jakości, pozostawia się je bez cięcia. Słabsze pędy należy przyciąć nad 2-5 oczkiem w zależności od grubości i położenia w koronie. W górnej partii korony i na jej obrzeżach pędy należy wycinać na gładko.

Regulowanie owocowania drzew, przerzedzanie zawiązków

Brzoskwinie charakteryzują się nadmiernym owocowaniem, które osłabia drzewo, powoduje drobnienie owoców oraz może doprowadzić do przemiennego owocowania. Takim skutkom zapobiega regulowanie plonowania polegające zarówno na przeprowadzaniu odpowiedniego cięcia, jak i na przerzedzaniu zawiązków.

Silne coroczne cięcie drzew i skracanie długopędów jest metodą wykazującą dużą skuteczność, ale jednocześnie jest bardzo pracochłonna.

Ręczne przerzedzanie kwiatów i zawiązków jest o wiele bardziej bezpieczne i daje najlepsze efekty niż przeprowadzanie zabiegu metodami chemicznymi, wynika to z faktu, że brzoskwinia jest gatunkiem wrażliwym na środki chemiczne. Pozwala na precyzyjne regulowanie plonu i jakości owoców. Jedyną wadą jest duża pracochłonność. Należy pamiętać, że intensywność przerzedzania wpływa na wielkość owoców, dlatego im mniej zawiązków zostawimy tym będą one większe. Na jeden owoc powinno przypadać około 40 liści. Zbyt mała liczba liści doprowadzi do konkurencji między owocami a nowo formującymi się organami, co będzie korzystne z punktu owocu, jednak wypłynie negatywnie na owocowanie w roku następnym. Należy zachować odległość 15 cm między owocami, aby zachować optymalny stosunek zawiązków do liści.

 pędy wymagające przerzedzenia

 

pędy wymagające przerzedzenia

 Zbiór owoców

U brzoskwini wyróżnia się dwa terminy dojrzałości. Dojrzałość zbiorcza jest wtedy, gdy owoce mają jędrność powyżej 50 Niutonów i owoce najlepiej nadają się do zbioru. Dojrzałość konsumpcyjna oznacza, że owoce wykazują jędrność 13-20 Niutonów i nadają się do bezpośredniego spożycia. Termin zbioru wyznacza się na podstawie przeznaczenia owoców. Brzoskwinie, które nie będą musiały przebyć długiej drogi do odbiorcy i przeznaczone są jako owoce deserowe, można zbierać prawie w dojrzałości konsumpcyjnej. Zbliżający się termin zbioru można określić na podstawie takich cech jak:

  • odpowiednia wielkość owoców charakterystyczna dla danej odmiany,
  • pojawienie się nieco jaśniejszego wybarwienia skórki,
  • wyrazisty rumieniec,
  • owoce zaczynają mięknąć,
  • pojedyncze owoce zaczynają opadać.

Poza tym osiągnięcie dojrzałości można określić gdy pojawia się czerwona blizna w zagłębieniu szypułkowym, która można zauważyć po zerwaniu owocu.

Odmiana Termin dojrzewania owoców
Harnaś 5-10.08
Royalvee 10-15.08
Elary Redhaven 10-15.08
Reliance 15-20.08
Redhaven 12-22.08
Inka 25.08-5.09.
Harrow Beauty 5-10.09

termin dojrzewania deserowych odmian brzoskwiń

Zbiór należy przeprowadzać 2-3krotnie, wynika to z różnej szybkości dojrzewania owoców w obrębie drzewa, co spowodowane jest m.in.: różną intensywnością nasłonecznienia korony. Trzeba to robić umiejętnie aby nie oderwać szypułki wraz z korą co stanowi wrota dla infekcji. Owoce są podatne na odgniecenia, dlatego należy unikać ich przekładania, a szczególnie przesypywania podczas zbioru. Najlepszym rozwiązaniem jest wkładanie do skrzynek, które zostaną przekazane wprost do odbiorcy. Owoce trzeba układać w pojedynczej warstwie w skrzynkach.

Segregacja owoców polega na podziale na wybory pod względem wielkości:

kod średnica [cm] obwód [cm]
AAAA Powyżej 9 Powyżej 28
AAA 8-9 25-28
AA 7,3-8 23-25
A 6,7-7,3 21-23
B 6,1-6,7 19-23
C 5,6-6,1 17,5-19

            Zaraz po zbiorze należy schłodzić owoce za pomocą przepływu wilgotnego powietrza, co jest połączeniem metod schładzania wodnego i wymuszonym przepływem powietrza. Zaletami jest to, że nie dochodzi do zwiększenia transpiracji, ani nie ma zwiększonego ryzyka gnicia, które powodowane jest zamoczeniem owoców. Wstępnie schłodzone brzoskwinie można przechowywać kilka tygodni w chłodni zwykłej w temperaturze od -0,5 do 2°C oraz przy zachowaniu wysokiej wilgotności 90-95%. Niska temperatura chroni owoce przed gniciem i wewnętrznymi uszkodzeniami miąższu jakie często występują przy temperaturze 2-5°C (uszkodzenia chłodowe). Należy starać się utrzymać niskie stężenie CO2 na poziomie około 1%, co ogranicza działanie etylenu.

mgr inż. Dorota Blatsios

Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

Print Friendly

Powiązane wpisy

Dorota