Zakładanie amatorskiej uprawy pomidorów

Pomidor to jedno z podstawowych warzyw towarzyszących człowiekowi w codziennym żywieniu. Powodem jest nie tylko jego wyraźny smak i aromatyczny zapach, ale także wysoka zawartość witamin A, B1, B2, B6, C, PP oraz wielu składników mineralnych, przy niskiej kaloryczności. Są także bogatym źródłem przeciwutleniaczy – likopenu, który przeciwdziała powstawaniu nowotworów.

 pomidor

Z nasion czy z gotowej rozsady?

To pytanie musi zadać sobie każdy ogrodnik, który chce cieszyć się aromatycznymi  pomidorami o wyjątkowym smaku. Współczesnymi kierunkami hodowli jest  wszystkim ładny kolor owoców, trwałość oraz ich jędrność, jednak często jest to kosztem aromatu i smaku. Mimo to w ogrodzie uprawa z rozsady dostępnej w centrum handlowym często pozwala na uzyskanie owoców o dużo lepszym smaku, niż które są dostępne na rynku. Dzieję się tak dlatego, że ogrodnik pozwala pomidorom dojrzeć na krzewie i zbiera je jak już będą czerwone. Jednak prawdziwie aromatyczne owoce uzyskuje się przy uprawie roślin od nasiona. Na pewno nie jest to łatwe i wymaga wiele pracy, ale odwdzięczą się w trakcie zbiorów soczystymi i smacznymi pomidorami.

Czasem warto samodzielnie zebrać nasiona z dobrych odmian. Szczególnie jeśli nie zna się odmiany, która rośnie w ogrodzie. Wystarczy wyciągnąć pestki z owocu, opłukać i wysuszyć. Takie nasiona są w stanie skiełkować jeszcze przed najbliższych kilka lat jeżeli będą przechowywane w suchym i chłodnym miejscu. Można mieć wtedy pewność, że z nasiona rozwinie się taka sama roślina, jak ta, z której je pobraliśmy. W przypadku zakupu nasion w sklepie ogrodniczym warto zwrócić uwagę czy dana odmiana jest mieszańcem (posiada napis F1 przy nazwie) czy nie. Odmiany mieszańcowe nie będą nadawały się do ponownej uprawy kolejnego pokolenia, ponieważ będą miały całkiem inne cechy. Pożądane cechy utrzymują się tylko w pierwszym pokoleniu, a następne przeważnie znacznie się różnią.

Stanowisko i uprawa gleby

Pomidory są roślinami, które preferują miejsca słoneczne i ciepłe, ale stosunkowo przewiewne, żeby jak najszybciej odparowywała wilgoć z liści. Duży dostęp do światła spowoduje intensywny wzrost i rozwój, a także dobre wybarwienie owoców, co bezpośrednio wpływa na smak. Uważa się, że najbardziej aromatyczne są pomidory rosnące w pełnym słońcu. Wtedy można mieć pewność, że pod względem walorów smakowych będą znacznie przewyższały odmiany dostępne w sklepach.

Pod uprawę najlepsze są gleby żyzne, próchniczne i głęboko uprawione. Pomidory potrzebują dużo składników pokarmowych dlatego bardzo ważne jest zastosowanie obornika. Odmiany karłowe poleca się sadzić w pierwszym roku po oborniku, a odmiany wysokie – w drugim roku. Ważne jest uzyskanie odpowiedniego odczyny gleby – pH 5,0. Przed sadzeniem należy dokładnie glebę odchwaścić, przekopać i wyrównać. Warto pamiętać, aby nie sadzić pomidorów na tym samym stanowisku, gdzie rosły rok wcześniej. Sprzyja porażeniu liści i korzeni patogenami.

Termin siewu

W przypadku uprawy z nasion najpierw należy wykonać rozsadę. Najlepiej się do tego nadają ciepłe (22-25°C w dzień i 15-20°C) i jasne pomieszczenia. Z powodzeniem można wykorzystać szklarnię, ale także tunele foliowe, a nawet zwykłe doniczki ustawione na domowym parapecie. Korzystne jest zaopatrzenie się w specjalną ziemię ogrodniczą wymieszaną z torfem, Z nasionami powinno obchodzić się delikatnie, żeby rośliny urosły duże i zdrowe. Do momentu wysadzenia powinno się hodować rośliny przez około 8 tygodni. Można w tym czasie stosować pełne dawki nawozów, które przyspieszą wzrost. Wtedy mają już dobrze wykształcony system korzeniowy i będą bardziej odporne na warunki atmosferyczne. W tym momencie bardzo ważne jest przepikowanie rozsady do pojemnika w rozstawie 10×8 cm lub do osobnych doniczek. Dzięki temu można wybrać najlepsze rośliny, które dadzą sadzonki dobrej jakości. Optymalnym terminem jest wysadzanie rozsady w połowie maja, ponieważ wtedy można uniknąć uszkodzeń spowodowanych przymrozkami.

Jak dbać o młode rośliny?

Ze względu na niezbędną obecność światła w wzroście pomidorów, już od uzyskania małych roślin należy zapewnić dobre nasłonecznienie. Niedoświetlona rozsada nie będzie dobrze rosła, a pędy będą wydłużone i wiotkie, a liście mogą być jasnozielone. Także należy zapewnić optymalne warunki cieplne – w ciągu dnia 20-22°C, a w nocy 16-18°, oraz regularne delikatne nawożenie co około dwa tygodnie. Młoda rozsada zdecydowanie lepiej się rozwija przy umiarkowanie zroszonej, ale niezbyt wilgotnej, ziemi. W momencie gdy rośliny będą miały około 10 cm wysokości dobrze jest przesadzić je do doniczek o wysokości 10 cm. Od tej chwili powinno się stosować dobrą ziemię ogrodniczą, ponieważ to ona ma bezpośredni wpływ na wzrost i rozwój pomidorów.

W cieplejszych rejonach, gdzie szybciej ustępują wiosenne przymrozki można szybciej wysadzić rośliny do gruntu. Jednak w większości terenów w Polsce powinno się zaczekać do 15 maja (tzw. zimnej Zośki), gdyż po tym terminie nie powinno już dochodzić do ochłodzeń, które mogą zniszczyć uprawę. Zanim jednak rozsada zostanie posadzona warto ją zahartować np. poprzez codzienne wystawianie na kilka godzin na dwór, żeby przywykły do zewnętrznych warunków.

Warunki uprawy

  • Światło

Pomidor jest bardzo światłolubną rośliną przez cały okres wzrostu. Owoce dopiero gdy będą wystawione na mocne i stale świecące słońce, wytworzą w pełni aromatyczne owoce. Już od etapu rozsady należy zapewnić krzaczkom najlepsze stanowisko. Dobrze jest także zbierać pomidory dopiero jak będą idealnie czerwono. W przypadku późniejszych odmian często nie jest to możliwe, jednak nawet nie w pełni wybarwione owoce dojrzeją na parapecie.

  • Sadzenie

Przed posadzeniem roślin ważne jest aby odpowiednio przygotować podłoże. Pomidory wymagają lekkich gleb, nie tolerują natomiast zbyt zwięzłych. W miejscu gdzie mają rosnąć krzaczki warto wykopać dół, wsypać do niego kompost i wymieszać z dobrą ziemią ogrodniczą. Bardzo istotny jest sposób sadzenia roślin – sadzenie zbyt głęboko spowoduje pojawienie się chorób łodygi, a zbyt płytko ograniczy wzrost. Najlepiej by pomidor rósł dokładnie na takiej głębokości jak naczynie hodowlane w jakim się znajduje. Najlepszym rodzajem sadzenia jest typ pasowo-rzędowy. Ułatwia to przemieszczanie się pomiędzy rzędami, a roślinom daje duży dostęp do światła i sprzyja szybszemu obsychaniu liści. Zaleca się sadzenie co 50 cm. Należy także pamiętać, aby każdą sadzonkę podeprzeć palikami, co ułatwi im wzrost i rozwój. Dobrym dniem na wykonanie tych prac jest pochmurny dzień.

Dobre i złe towarzystwo

Warto zapoznać się z podstawami uprawy współrzędnej dotyczącej pomidora i innych warzyw. Nie stosując się do tych zaleceń ogrodnik może mieć dużo mniejszy zbiór, albo nawet stracić wszystkie rośliny. Jedna z podstawowych zasad mówi, aby nie sadzić obok siebie roślin z tej samej rodziny. Pomidor należy do rodziny psiankowatych, tak samo jak ogórek. Pomijając fakt, że gatunki te maja całkowicie inne wymagania, to rosnąc blisko siebie sprzyjają powstawaniu wielu groźnych chorób.

Dobrym towarzystwem są takie gatunki jak: szpinak, fasola, por, pietruszka, seler. Również pomidory stanowią dobrą ochronę przed bielinkiem kapustnikiem, szczególnie w towarzystwie kapusty, selera i roślin przyprawowych. Watro także przy grządkach posadzić pietruszkę, ponieważ wzmacnia ona smak owoców.

Zmianowanie

Podstawową zasadą płodozmianu jest utrzymanie i podnoszenie żyzności gleby, a także zwiększenie zawartości łatwo dostępnych substancji pokarmowych oraz ograniczenie zachwaszczenia. W uprawie pomidora niekorzystne jest zakładanie grządek na tym samy stanowisku lub obok miejsca gdzie rok wcześniej rosły ziemniaki, gdyż może dochodzić do intensywnego żerowania chrząszczy stonki na wiosnę. Dobrymi przedplonami są rośliny z rodziny bobowatych, groch,  fasola, cebula, warzywa kapustne, szpinak i seler. Warto także pamiętać, aby nie sadzić bezpośrednio po sobie roślin o podobnych wymaganiach pokarmowych, ponieważ nie tylko spowoduje to selektywne zubożenie gleby w określone składniki pokarmowe, ale także ograniczy wzrost i rozwój roślin uprawowych. Ze względu na to, że pomidor ma głęboki system korzeniowy, zaleca się sadzenie go po roślinach płytko korzeniących się takich jak kalafior, seler, groch, szpinak, cebula, ogórek, brokuł.

Dorota Blatsios, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

Print Friendly, PDF & Email

Powiązane wpisy

Dorota