Prowadzenie amatorskiej uprawy pomidorów

Założenie uprawy pomidorów to już połowa sukcesu, ale aby cieszyć się soczystymi owocami należy im zagwarantować odpowiednie warunki do wzrostu i rozwoju. Nie można zapominać, że są to bardzo wymagające warzywa, jednak odwdzięczą się w trakcie zbiorów.

pomidor 2

Nawadnianie

Przede wszystkim należy unikać używania zraszaczy oraz konewek bez sitka. Wynika to z faktu, że zmoczenie liści może powodować liczne choroby. Powinno się dbać przez cały okres wegetacyjny, aby ochraniać uprawy przed deszczem i ostrożnie podlewać. Istnieje łatwa metoda na podlewanie krzewów, która pozwala na uniknięcie niekorzystnych skutków. Bezpośrednio przy roślinie należy wkopać doniczkę plastikową lub ceramiczną, tak aby jej brzegi wystawały ponad powierzchnię gruntu. Do takiego zagłębienia łatwo można wlewać wodę zarówno z konewki jak i z innego dowolnego naczynia. Woda za pomocą podsiąku wchodzi w glebę, skąd rośliny mogą czerpać niezbędną wilgoć. Częstotliwość podlewania należy dostosować do warunków pogodowych panujących na dworze oraz rodzaju gleby. Podstawowa zasada mówi, że uprawy na podłożu piaszczystym należy podlewać częściej, ale małymi porcjami, niż gleby ciężkie i gliniaste, które wymagają rzadszej, ale większej dawki. Droższą, ale bardzo skuteczną metodą jest nawadnianie kropelkowe, które umożliwia doporowadzenie wody bezpośrednio do rośliny, zachowanie suchej podstawy łodygi oraz ograniczenie zużycia wody.

Nawożenie

W uprawach ekologicznych ogrodnicy polecają stosowanie kompostu i obornika. Nawożenie najlepiej wykonać albo zaraz przed sadzeniem albo w trakcie wzrostu roślin, gdy zaczynają się pojawiać niekorzystne objawy takie jak blednięcie i zwijanie liści. Dobrze zrobiony kompost jest bogatym źródłem wszelkim substancji organicznych potrzebnych roślinom do wzrostu. Szczególnie polecane jest wykorzystanie pokrzywy do nawożenia. Pierwszym sposobem jest położenie liści w dołek przed sadzeniem, a drugim wykorzystanie kompostu z dodatkiem tej rośliny. Zawiera ona dużo składników mineralnych oraz chroni przed chorobami. Należy jedynie pamiętać, aby używać pokrzywy, które jeszcze nie wytworzyły kwiatów, ponieważ rośliny kwitnące i po przekwitnieniu mocno zakwaszają podłoże.

Ściółkowanie

Pomidory należą do roślin, których system korzeniowy preferuje dobrze przepuszczalne i równomiernie wilgotne podłoże, dlatego zaleca się stosowanie ściółki. Ich zaletą jest ograniczenie rozwoju chwastów, ochrona przed nadmiernym parowaniem wody z gleby, ogranicza straty składników pokarmowych w wyniku wymywania przez deszcz, pobudza do rozwoju organizmy glebowe oraz pozwala utrzymać odpowiedni mikroklimat. Do ściółkowania najczęściej stosuje się słomę, trociny, wyschniętą skoszoną trawę oraz kompost. Dobrze sprawdza się także rozłożenie liści pokrzywy.

Zapobieganie chorobom

Pomidory do prawidłowego wzrostu wymagają słonecznego i przewiewnego stanowiska. Gdy nie zostaną zapewnione te warunki może dojść do rozwoju chorób grzybowych, co bezpośrednio wpłynie na zmniejszenie plonu. Najbardziej roślinom szkodzi chłodne i wilgotne podłoże, ponieważ nadmiar wody uniemożliwia odpowiednie napowietrzenie korzeni i sprzyja pojawianiu się werticiliozy i korkowatości korzeni. Dlatego podlewanie należy dostosować do pogody panującej danego dnia – w pochmurne dni zaleca się ograniczenie tego zabiegu. Często ogrodnicy nie mają świadomości, że powierzchnia podłoża wysycha szybciej niż jego głębsze warstwy i nadmiernie podlewają rośliny. Powoduje to stworzenie niekorzystnego nadmierne wilgotnego mikroklimatu tuż przy powierzchni ziemi, co sprzyja powstawaniu chorób grzybowych na liściach takich jak zgnilizna brunatna i brunatna plamistość liści.

Występowania chorób można ograniczyć poprzez stosowanie płodozmianu i sadzenie roślin na różnych stanowiskach w kolejnych latach. Wynika to z faktu, że w glebie mogą zimować zarodniki grzybów, które będą atakowały uprawę w roku następnym. Zaleca się przynajmniej przez 4 sezony zachować przerwę w sadzeniu pomidorów na tej samej grządce.

Zabiegi pielęgnacyjne

  • Usuwanie pędów bocznych

Celem tego zabiegu u pomidorów tyczkowych jest skierowanie sił rośliny w wytwarzanie owoców, a nie liści. Powinno się usuwać pędy wyrastające przy ogonkach liści bezpośrednio przy pędzie głównym. Najlepiej wykonać ten zabieg gdy młody pęd ma 5 cm długości. Nie należy zwlekać z tym zabiegiem, ponieważ  im starsze pędy będą usuwane, tym większa będzie rana, która dłużej będzie się goić. Pędy takie zużywają substancje odżywcze i sprzyjają zwiększaniu masy zielonej kosztem wytwarzania owoców. U pomidorów niskopiennych zabieg ten jest zbędny.

  • Usuwanie najniższych liści

W trakcie sezonu wegetacyjnego, gdy krzewy wytworzą już dużą masę liści, należy oberwać 2 lub 3 dolne liście. Jest to istotne z ze względu na utrzymanie odpowiedniego mikroklimatu przy podłożu. Usunięcie liści sprzyja większej przewiewności i odparowywaniu nadmiernej wilgoci, co ogranicza porażanie grzybami. Nie należy natomiast usuwać liści powyżej kwiatostanów, ponieważ stanowią one ochronę przed poparzeniem owoców przez promienie słoneczne.

  • Usuwanie związków owoców

Przeważnie rośliny wytwarzają 6-8 owocostanów w trakcie sezonu wegetacyjnego. Wynika to z faktu, że więcej owoców nie zdąży rozwinąć się przed nadejściem jesieni. Dlatego istotne jest usuwanie pozostałych zawiązków owoców. Dzięki temu roślina skoncentruje energię na pozostawionych owocach i zadba o ich prawidłowy rozwój. Innym rozwiązaniem jest ułamanie wierzchołka wzrostu powyżej 7 kwiatostanu, co hamuje wzrost na długość oraz powoduje zaprzestanie tworzenia nowych zawiązków. Jednak jego wadą jest brak pojawiania się nowych młodych liści oraz zmniejszenie ich ilości w wyniku odpadania starszych liści lub porażania ich przez choroby. Dlatego innym sposobem prowadzenia krzewów jest umożliwienie swobodnego wzrostu i tylko odłamywanie nowych kwiatostanów. Dzięki temu owoce będą lepiej odżywione.

Dorota Blatsios, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu