Projektowanie małego ogrodu – zasady i dobór gatunków

Obecnie ceny działek są coraz droższe, więc ogrody buduje się coraz mniejsze. Zdarza się, że stanowią one tylko mały dodatek do domu, na który bardzo trudno zagospodarować według oczekiwań rodziny. Projektowanie małego ogrodu jest wyzwaniem, ale przy odpowiednim podejściu, można stworzyć uroczy zakątek. 

Projektowanie małego ogródu - zasady i dobór gatunków

Często ludzie nie mają poczucia przestrzeni i na małej powierzchni chcieliby mieć i ogród warzywny, i spory trawnik, a jeszcze trzeba zrobić miejsce do zabaw dla dzieci i postawić grilla. Nagle okazuje się, że po prostu nie ma na to miejsca, bo do zagospodarowania jest przestrzeń 50 m2.

Projektowanie małego ogrodu to prostota i umiar

Zagospodarowując mały ogród najlepiej zwrócić się do projektanta, który dopasuje projekt do potrzeb domowników. Może to być o wiele trudniejsze zadanie niż mogłoby się wydawać, gdyż będzie trzeba zrezygnować z dużych form, większych drzew i krzewów na rzecz prostoty i łatwych w uprawie, tolerancyjnych w stosunku do stanowiska roślin. Duże ogrody często ewoluują w czasie, co związane jest ze zmieniającymi się potrzebami rodziny, często zmieniane są nasadzenia, a nawet układy nawierzchni. Projektowanie małego ogrodu wiąże się ze sporymi ograniczeniami, ponieważ nie można sobie na wszystko pozwolić, gdyż doprowadzi to do niepotrzebnego bałaganu.

Faktury i tworzywa

Projektowanie małego ogrodu polega często na postawieniu na umiar w fakturach i tworzywach, najlepiej skupić się na materiałach wykorzystanych do budowy domu i aby całość kompozycji stanowiła przedłużenie salonu. Warto także zadbać o detale np. ciekawa nawierzchnia, niebanalne podwyższone rabaty czy przyciągająca wzrok roślina. Interesującym elementem będzie misa z pluskającą wodą. Zadbanie o szczegóły jest niezmiernie istotne w projektowaniu małego ogrodu, ponieważ to na nich najbardziej skupia się wzrok. Zbyt duża mieszanina barw, faktur i roślin może spowodować chaos i przynieść odwrotny efekt do pożądanego. O ile w dużych ogrodach korzystnie wygląda nieład związany z przemijaniem niektórych roślin, to w małych ogrodach nie można sobie na to pozwolić. Zdecydowanie korzystniej będzie wyglądała przestrzeń zagospodarowana geometrycznie w prostych kształtach i liniach.

Różnice poziomów

Projektowanie małego ogrodu ułatwia zastosowanie różnic poziomów za pomocą murków oporowych oraz schodów. Wizualnie powiększy to przestrzeń i nada trzeci wymiar, wpłynie też na lepsze postrzeganie perspektywy. Polecane jest także stosowanie różnych nawierzchni (żwir, płyty, drewno), co spowoduje wydzielenie poszczególnych części użytkowych, podzieli kompozycje, a całość wyda się większa. Ważne jest aby rozsądnie przemyśleć jak będą szły szlaki komunikacyjne i dostosować do tego nawierzchnię. Dodatkowo można zastosować rośliny pnące, które stworzą dodatkową płaszczyznę pokrytą roślinami, bez odejmowania przestrzeni ogrodowi. Wykorzystanie pnączy nie tylko podniesie wartość estetyczną, ale także polepszy mikroklimat oraz ochroni budynek przed nadmiernym nagrzewaniem w lecie i stratami ciepła w zimie.

Rośliny

Mały ogród korzystnie się prezentuje jako geometryczna aranżacja, natomiast swobodne kompozycje powodują chaos. Najważniejszą zasadą jest umiar w zastosowanych gatunkach. Polecane są rośliny o dekoracyjnych liściach ozdobnych cały sezon. Warto także zastosować gatunki zimozielone, czyli takie, które mają liście cały rok i stanowią szkielet kompozycji. Nie powinno się stosować roślin o zbyt wielu barwach i fakturach, ale trzeba tak dobrać nasadzenia, aby kompozycja była atrakcyjna cały rok. Szczególnie w małych ogrodach należy wziąć pod uwagę dekoracyjność zimą, gdyż to właśnie ten obraz będziemy oglądać w trakcie chłodniejszych dni przez swoje okno. Rośliny warto posadzić nieco gęściej niż należało by to robić w dużym ogrodzie, jednak trzeba pamiętać o regularnym przycinaniu i formowaniu. Niedopuszczalne jest zostawienie krzewów samych sobie, gdyż wprowadzą niepotrzebny bałagan, a rośliny będą się zagłuszały nawzajem.

 

Gatunki godne polecenia

  1. Drzewa iglaste

Jodła koreańska ‘Brevifolia’

Cyprysik nutkajski ‘Pendula’

Cyprysik groszkowy ‘Filifera Nana’

Cyprysik japoński ‘Drath’

Miłorząb dwuklapowy ‘Variegata’

Jałowiec nadbrzeżny ‘Schlager’

Jałowiec sabiński ‘Variegata’

Modrzew japoński ‘Stiff Weeper’

Świerk biały ‘Conica’

Sosna górska ‘Mops’

Żywotnik zachodni ‘Globosa’, ‘Hoseri’, ‘Golden Glob’

  1. Drzewa liściaste

Surmia bignionowa ‘Nana’

Głóg pośredni ‘Paul’s Scarlet’

Śliwa wiśniowa ‘Pissardi’

Wiśnia piłkowana ‘Amanagawa’

Wiśnia piłkowana ‘Kazan’

Wiśnia pospolita ‘Umbraculifera’

Jarząb pospolity ‘Fastigiata’

Brzoza brodawkowata ‘Youngi’

Wiąz ‘Camperdownii’

Wierzba babilońska ‘Tortuosa’

  1. Krzewy

Klon palmowy

Berberys Thunberga ‘Aurea’, ’Maria’, ’Erecta’, ‘Green Carpet’, ‘Golden Ring’, ‘Atropurpurea Nana’

Budleja dawida ‘Pink Delight’

Karagana syberyjska

Bukszpan wieczniezielony ‘Suffriticosa’

Dereń pagodowy ‘Variegata’

Żarnowiec ‘Allgold’

Hortensja ogrodowa

Lawenda wąskolistna

Runianka japońska ‘Green Carpet’

Wierzba całolistna ‘Hakuro-nishiki’

Tawuła japońska ‘Froebelii’, ‘Goldflame’

Kalina koralowa ‘Compactum’

Różaneczniki, azalie

Wrzosy, wrzośce

Projektowanie małego ogródu - zasady i dobór gatunków

Projektowanie małego ogródu - zasady i dobór gatunków

 

Dorota Blatsios

Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu