Pielęgnacja ziół w ogrodzie

Każdy, kto posiada ogród ziołowy ma świadomość, że jego utrzymanie i pielęgnacja jest nie małym wyzwaniem. Jednak przy odrobinie wysiłku można się cieszyć ziołami z własnej grządki, które są o wiele zdrowsze niż te dostępne w sklepach.

Sposób pielęgnacji rabat ziołowych ściśle zależy od tego, czy roślina jest jednoroczna czy wieloletnia. Różnica wynika z faktu, że zioła jednoroczne są sadzone lub wysiewane w tym samym roku, w którym po zbiorze surowca likwiduje się uprawę. Gatunki wieloletnie rosną przed dłuższy czas, ale co kilka lat trzeba je zastąpić nowymi roślinami, ponieważ często dziczeją i zmniejszają swoje rozmiary.herbs

 Nawożenie

Dobór odpowiedniego nawożenia jest bardzo trudnym zadaniem, które sprawia dużo trudności początkującym ogrodnikom. Najważniejsze jest aby nie przesadzić z dawkami nawozów. Wynika to z faktu, że większość gatunków w naturalnych warunkach rośnie na jałowych, piaszczystych podłożach i ubogich stanowiskach. Dodatkowo należy pamiętać, że przenawożenie azotem może zmniejszyć aromat pozyskanego surowca. W przypadku nastawienia na uzyskanie szybkich zbiorów można zastosować niewielkie dawki nawozów organicznych, co przyspieszy wzrost roślin, a jednocześnie nie wpłynie negatywnie na jakość ziół.

 Przycinanie

Jest to jeden z podstawowych zabiegów pielęgnacyjnych zarówno w uprawie gatunków jednorocznych, jak i wieloletnich. Prawidłowe cięcie pobudza rośliny do wzrostu oraz pozwala na uzyskanie większej ilości surowca zielarskiego.

Dlaczego należy przycinać zioła?

  • Cięcie sprzyja rozkrzewianiu się roślin. Ucięcie wierzchołka pędu ułatwia dopływ hormonów wzrostu roślin (auksyn) do pąków bocznych, które wcześniej były uśpione. Dzięki temu zaczynają one rosnąć i wytwarzać pędy boczne, co w efekcie prowadzi do zagęszczania się rośliny i wytwarzania dużej masy zieleni. Jest to zabieg szczególnie polecany dla ziół, których surowcem zielarskim są liście i pędy.
  • Jeżeli surowcem zielarskim są liście i pędy, należy pamiętać, aby wycinać na bieżąco pojawiające się kwiatostany. Wytwarzanie kwiatów oraz owoców powoduje spadek wartości smakowych i aromatycznych ziół liściowych. Wyjątkiem są rośliny, z których głównym walorem są owoce lub nasiona, wtedy należy pozostawić kwiatostany do całkowitego rozwinięcia i zebrać surowiec po osiągnięciu dojrzałości. Pozostawienie nasion sprzyja także ich samoczynnemu rozsiewaniu.
  • W przypadku odmian o pstrych i nakrapianych liściach (np. wiele odmian mięt), trzeba prowadzić regularne przeglądy tych roślin. Pojawienie się pędów z całkiem zielonymi liśćmi jest zjawiskiem niekorzystnym i takie fragmenty roślin trzeba jak najszybciej usunąć. Jest to objaw dziczenia odmiany i jej powrotu do pierwotnej formy, która często nie ma walorów smakowych takich jak odmiana. Są także zagrożeniem dla całego krzewu, ponieważ są to silne i bardzo szybko rosnące pędy, które w krótkim czasie mogą zdominować roślinę. Np. mięta czekoladowa o zabarwieniu brązowawym ma słodkawy smak, pojawiające się zielone odrosty są pozbawione tego aromatu i mają charakterystyczny dla gatunku miętowy smak.
  • Cięcie jest zabiegiem, który pozwala formować zioła i nadawać im np. kulistą formę, która atrakcyjnie będzie się prezentować na tle rabaty.

 Podlewanie

Zabieg ten należy dostosować do konkretnych wymagań poszczególnych gatunków. Dobrze jest jeszcze na etapie sadzenia rozlokować rośliny o podobnych zapotrzebowaniach w tych samych miejscach, co doprowadzi do uniknięcia niepowodzeń w uprawie. Częstym błędem jest podlewanie zbyt skromne, rzadziej zbyt obfite. Lekkie zraszanie powierzchni gleby nie dostarcza roślinom niezbędnej ilości wody do głębszych warstw podłoża. Wilgoć gromadzi się przy powierzchni, co doprowadza do powstawania płytkich systemów korzeniowych. W efekcie roślina może ulegać szybkiemu przesuszaniu w okresie upalnego lata i będzie wymagała częstego polewania. Także słabe ukorzenienie sprzyja łatwemu wywracaniu w trakcie silnych wiatrów. Z kolei zbyt obfite podlewanie na zbyt zwięzłych glebach może utrudnić odpływ wody, która będzie gromadzić się na grządce. Korzenie nie będą mogły oddychać i zaczął gnić, a cała roślina zamierać. Dlatego ilość wody należy ściśle dostosować do wymagań rośliny. Po sprawdzeniu czy gleba jest sucha można przystąpić do tego zabiegu. Ważną zasadą jest podlewanie gdy na rośliny nie świeci bezpośrednie słońce, dlatego najlepszą porą jest pochmurna pogoda, a w lecie, gdy słońce jest najsilniejsze, podlewanie wczesnym rankiem lub wieczorem.

 Odchwaszczanie

Usuwanie chwastów jest ważne nie tylko na rabatach ziołowych, ale także w całym ogrodzie, ponieważ konkurują z roślinami o wodę, składniki pokarmowe i światło. Należy ten zabieg wykonywać systematycznie od momentu wiosennych porządków i całym okresie wegetacji. W trakcie przygotowywania grządek powinno się zaczekać z przekopywaniem podłoża aż pojawią się pierwsze chwasty, które trzeba usunąć wraz z korzeniami. W trakcie sezonu należy regularnie usuwać rośliny szkodliwe, a pod żadnym pozorem nie można dopuścić do ich kwitnienia i wytwarzania nasion. Jest to często kłopotliwe przy gęstym obsadzeniu ogródków ziołowych. Dobrym rozwiązaniem jest tworzenie nasadzeń na podwyższonych rabatach, które utrudniają dostawanie się nasion chwastów. Można także stworzyć atrakcyjne aranżacje w pojemnikach, co nie tylko zapobiega rozwojowi szkodliwych roślin, ale również ułatwia pielęgnację.

herb11

herbsss

 Ściółkowanie

Stosowanie ściółek zależy od warunków, jakie preferują poszczególne gatunki. Rośliny pochodzące z ubogich śródziemnomorskich siedlisk (np. szałwia, tymianek), nie wymagają okrywania podłoża, jednak można zastosować np. grys, który chroni przed zabrudzeniami liści. Gatunki preferujące wilgotne stanowiska (np. pietruszka, szczypiorek) lepiej będą rosły na grządkach wyłożonych korą.

Ściółkowanie nie tylko sprzyja utrzymaniu wilgoci w podłożu, ale także zmniejsza ryzyko powstawania chwastów. Należy jednak pamiętać, że zbyt gruba warstwa ściółki utrudnia dostęp powietrza i przyczynia się do rozwoju grzybów i bakterii.

 Zwalczanie szkodników

Zioła to rośliny bardzo odporne na żerowanie szkodników. Powodem jest to, że większość z nich wytwarza substancje zwalczające lub odstraszające owady i gryzonie. Jedynym zabiegiem zwalczającym szkodniki jest usuwanie pojawiających się ślimaków i poczwarek oraz uszkodzonych przez nie liści.

Dorota Blatsios, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

Print Friendly, PDF & Email

Powiązane wpisy

Dorota

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *