Listopad – ostatnie jesienne zabiegi

Listopad jest jednym z pierwszych miesięcy, w którym obserwuje się usypiający na zimę ogród. Wydawać by się mogło, że ogrodnicy mogą już odpocząć. Jednak w ogrodzie praca jest przez cały rok. Także teraz trzeba dbać o rośliny, doglądać ich i okrywać w mroźniejsze dni.

 listopad

Ptaki i drobne zwierzęta ogrodzie

Na dworze jest już coraz chłodniej, a nad ranem często zdarzają się przymrozki. Wciąż jeszcze można cieszyć się cieplejszymi promieniami słońca, chociaż dni są już zdecydowanie krótsze. Teraz jest dobry moment, aby zastanowić się nad sposobem zapewnienia ptakom i drobnym zwierzętom pożywienia w trakcie zimy. Dokarmianie zwierząt nie tylko pomaga im przetrwać ten trudny okres, ale przynosi dużo radości domownikom, gdy mogą podglądać ptasi świat. W sklepach ogrodniczych jest duży wybór gotowych mieszanek ziaren i wiszących kulek, można także tradycyjnie powiesić kawałek słoniny dla sikorek. Warto także zaopatrzyć się w karmik samodzielnie zbudowany lub kupiony gotowy w sklepie. Na wyższych drzewach dobrze jest także zawiesić budki dla ptaków, które będą stanowiły dla nich schronienie. Często popełnianym błędem w konstrukcji budek jest montowanie podpórki przed otworem wejściowym. Ten patyczek jest nie tylko nie potrzebny ptakom, które doskonale radzą sobie bez niego, ale także stanowi zaproszenie dla drapieżnych ssaków, którym ułatwia dostanie się do wnętrza budki. Nawet jeżeli w zestawie znajduje się ta podpórka, warto jej nie montować ze względu na dobro ptaków.

Na etapie planowania nasadzeń lub przy dosadzaniu nowych gatunków warto pamiętać o roślinach, które wytwarzają jadalne owoce. W trakcie wegetacji mają duże walory dekoracyjne, a w zimie stanowią one jedno z głównych źródeł pożywienia dla zwierząt. Warto posadzić m.in. takie gatunki jak:

  • kalina koralowa (Viburnum opulus)
  • irga pozioma (Cotoneaster horizontalis)
  • dereń jadalny (Cornus mas)
  • bluszcz pospolity (Hedera helix)
  • róża dzika (Rosa canina)
  • głóg (Crataegus)
  • bez czarny (Sambucus nigra)
  • trzmielina zwyczajna (Euonymus europaeus)
  • winobluszcz (Parthnenocissus)

 sikorki

Barwne liście na drzewach

W ogrodzie obserwuje się przebarwianie się liści w intensywnych odcieniach czerwieni i żółci. Nasadzenia roślin o zmieniających kolor liściach wprowadzają element zaskoczenia i pokazują ogród jako zmieniający się w czasie żywy organizm. Sprawiają, że aranżacje wyglądają ciekawiej, a barwne liście poprawiają nastrój domownikom. Istnieje bardzo wiele gatunków, które właśnie w listopadzie pokazują swoje drugie kolorowe oblicze. Szczególnie polecane są gatunki takie jak:

  • irga pozioma (Cotoneaster horizontalis)
  • berberys Thunberga (Berberis thunbergii) różne odmiany np. ‘Atropurpurea’, ‘Green Carpet’
  • tawuła japońska (Spiraea japonica)
  • wiśnia piłkowana (Cerasus serrulata) ‘Kazan’
  • klon pospolity (Acer platanoides)
  • platan klonolistny (Platanus × hispanica)

Mechanizm przebarwiania się liści oraz szczegółowy spis gatunków, które zmieniają kolor na jesień, są szczerzej opisane w tym artykule.

Cięcie odmładzające drzew i krzewów

Wciąż jeszcze można wykonywać cięcie roślin. Najlepiej do tego zabiegu odpowiednio się przygotować i sprawdzić prognozę pogody, gdyż nie zaleca się jego wykonywania gdy występuje możliwość pojawienia się przymrozków. Dobrze jest także wykonywać cięcie w trakcie pochmurnych i bezdeszczowych dni, gdy pędy są suche. Przycinanie drzew polega przede wszystkim na przerzedzeniu zbyt gęstych koron, usunięciu konarów i pędów, które zaburzają estetykę kształtu korony.  Zabieg ten należy wykonywać regularnie, aby ułatwić prawidłowy rozwój rośliny. U drzew starszych wykonuje się cięcie w celu pobudzenia do regeneracji korony.

W przypadku krzewów należy dokładnie zapoznać się z charakterystyką danego gatunku, ponieważ niektóre rośliny (np. forsycja, złotlin), które kwitną wczesną wiosną zawiązują pąki na pędach zeszłorocznych. Przycięcie takich krzewów może równać się z bardzo słabym kwitnieniem. Jednak bez większych obaw można wykonywać cięcia pielęgnacyjne szczególnie większości powojników.

Osłony chroniące przed mrozem

W połowie miesiąca można zacząć okrywać rośliny, co ułatwi im przetrwanie zimy bez większych uszkodzeń. Dobrym rozwiązaniem, ale dość kosztownym, jest zastosowanie okryw z agrowłókniny. Stanowi ona dobrą izolację, a jednocześnie ułatwia przepływ powietrza i odprowadzanie nadmiaru wilgoci. Dzięki temu łagodzi uszkodzenia liści i utrzymuje w zimie nieco wyższą temperaturę. Rośliny w całości otula się tym materiałem i obwiązuje sznurkiem, aby lepiej się trzymała. Innym rozwiązaniem jest zastosowanie ściółkowania np. rozdrobnionymi gałęziami lub korą. O korzyściach płynących ze stosowania ściółek naturalnych i sztucznych warto przeczytać w tym artykule.

 dynia

Warzywa i zioła

Na grządkach warzywnych na początku miesiąca jeszcze znajdują się ostatnie brokuły, kalafiory i kapusty, a gdzieniegdzie także dynie. Teraz jest już ostateczny termin aby je zebrać zanim nadejdą mrozy. Nawet niewielkie obniżenie temperatur może wpłynąć negatywnie na smak warzyw i ich zdolność do przechowywania. Jedynie jarmuż i brukselkę można pozostawić w ogrodzie nieco dłużej aż do pierwszego mrozu. Do końca miesiąca trzeba pamiętać o wykonaniu zbiorów endywii i roszponki, a także selera i szpinaku. W przypadku ostatniego warzywa należy ścinać tylko liście, a korzenie można pozostawić jako wzbogacenie podłoża na rok następny.

Warzywa, które są przechowywane w spiżarniach trzeba regularnie przeglądać i na bieżąco usuwać pojawiające się plony zaatakowane przez szkodniki i choroby. Pozostawienie ich może spowodować szybkie rozprzestrzenienie się zarodników i zniszczenie dużej ilości warzyw.

W przypadku ziół pracy jest już coraz mniej. Wszystkie najlepsze zbiory zostały już wykonane, a pojawiające się teraz pędy mają już znacznie gorszy smak i aromat. Będą się jednak nadawały do bezpośredniego spożycia. Jeżeli wcześniej grządki nie zostały okryte to teraz jest na to ostatnia okazja. Również należy zabezpieczyć zioła w doniczkach za pomocą foli bąbelkowej, dobrym rozwiązaniem jest także ustawienie pojemników w zacisznych miejscach.

Dorota Blatsios, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

Print Friendly, PDF & Email

Powiązane wpisy

Dorota

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *