Grudzień – czas odpoczynku dla ogrodnika

 

Nadszedł czas spoczynku zimowego w ogrodzie. Większość roślin liściastych już dawno zgubiła liście, a pozostają one tylko na nielicznych okazach. Najbardziej ozdobnymi elementami są wiecznie zielone krzewy, rośliny iglaste oraz magicznie oszronione trawy.

grudzienW ogrodzie

Najlepszym przyjacielem roślin w okresie zimy jest gruba okrywa śniegu, która otula pędy i zabezpiecza przez przemarzaniem. Już nawet kilkucentymetrowa warstwa jest w stanie skutecznie ochronić przed uszkodzeniami szczególnie w wietrzne i mroźne dni oraz silnym słońcem. Natomiast gdy nie ma śniegu drzewa i krzewy wiecznie zielone cierpią z powodu przesuszenia mrozowego. Zjawisko to polega na wyparowywaniu wody z liści w suche, słoneczne dni szczególnie przy występowaniu zimnych wschodnich wiatrów. Roślina nie ma możliwości uzupełnić zapasów, ponieważ jedyna możliwość biegnie przez łodygę i korzenie, które teraz znajdują się w zamarzniętej glebie. Doprowadza to do skrajnych deficytów wody, a tym samym do zamierania, co wygląda tak samo jak zasychanie w ciągu wiosny czy lata. Aby zapobiec deformacjom roślin należy je dokładnie okrywać matą jutową lub agrowłókniną oraz dobrze obwiązywać sznurkiem, co zapobiega zrywaniu okrywy przez wiatr.

Z drugiej strony może dość do deformacji korony i pokroju podczas występowania grubej i wilgotnej pokrywy śnieżnej, która wywołuje zbyt mocny nacisk na pędy i konary, co może nawet doprowadzić do ich wyłamiania. W przypadku roślin liściastych ważne jest ich porządne obwiązanie sznurkiem, a u odmian iglastych powinno się systematycznie strącać śnieg.

Bardzo ważne, o czym często się zapomina, jest unikanie wchodzenia na trawnik. W źdźbłach traw pozamarzała woda i stały się one sztywne, ich deptanie łatwo może doprowadzić do ich łamania. O ile teraz nie widać efektów tych działań, to łatwo je będzie można zauważyć na wiosnę w postaci różnego rodzaju chorób i łysych miejsc.

Nie ma nic piękniejszego niż widok ptaków w zimowej scenerii, dlatego warto zatroszczyć się o nie i wywiesić odpowiednie kulki z pokarmem i tłuszczem lub rozsypać nasiona w karmniku. Rudziki lubią płatki owsiane, a kosy gustują w nadpsutych jabłkach, do tradycyjnej słoniny przylatują sikorki. Trzeba pamiętać, aby z karmnika pokarm nie był wywiewany przez wiatr, a jednocześnie umożliwiał łatwy dostęp zwierzętom. Karmniki można wieszać na wysokich pniach przy oknach, dzięki czemu można cały czas podglądać życie ptaków. Jest to istotne szczególnie dla dzieci, które uczą się w ten sposób opieki nad zwierzętami oraz odpowiedzialności. Bardzo ważne, żeby pokarm był dostosowany do gatunków zwierząt, przy czym odradza się sypania małych kawałków chleba, które zapychają ptakom przewód pokarmowy, a nie dają w zamian nic wartościowego.

Do najatrakcyjniejszych roślin zimozielonych uprawianych w Polsce zaliczamy:

  • Modrzewnica zwyczajna – Andromeda polifolia,
  • Berberys Julianny – Berberis julianae, berberys bukszpanolistny – Berberis buxifolia,
  • Chamedafne północna – Chamaedaphne calyculata,
  • wawrzynek główkowaty – Daphne cneorum,
  • Ostrokrzew kolczasty – Ilex aquifolium,
  • Lawenda wąskolistna – Lavandula angustifolia,
  • Mahonia pospolita – Mahonia aquifolium,
  • Pieris kwiecisty – Pieris floribunda,
  • Laurowiśnia wschodnia – Prunus laurocerasus,
  • Różanecznik katawbijski – Rhododendron catawbiense,
  • Barwinek pospolity – Vinca minor.

W sadzie

W okresie zimy  sadzie nie ma zbyt wiele pracy. Przede wszystkim trzeba regularnie zaglądać do przechowywanych owoców w celu wyrzucenia przejrzałych, gnijących okazów oraz zabraniu tych najbardziej dojrzałych do spożycia. Przechowalnie powinny mieć około 0°C i wysoką wilgotność. Powinno się je także często wietrzyć, co pozwala na usunięcie etylenu przyspieszającego starzenie. Etylen jest też nazywany hormonem dojrzewania, który pobudza owoce to gnicia i zmniejsza w nich zawartość korzystnych składników pokarmowych.

Teraz jest dobry czas na przycinanie winorośli. Warto do tego zabiegu wybrać suchą  i mroźną pogodę, gdyż w ten sposób uniknie się zakażeń. Pędy przycina się nad trzecim oczkiem. Grudzień jest także dobrym momentem do pobierania sadzonej zdrewniałych z jednorocznych pędów winorośli, agrestu i porzeczki. Ucina się pędy o długości około 25 cm (w przypadku winorośli 40 cm), przechowuje się w chłodnym i ciemnym miejscu w skrzynkach z piaskiem lub w lodówce jeżeli nie ma ich dużo.

Cały czas należy kontrolować stan okryw zimowych i w razie potrzeby je naprawiać bądź uszczelniać. Także kopczyki wokół krzewów i drzew mogą łatwo ulegać rozwianiu, dlatego regularnie trzeba obsypywać rośliny.

W ogrodzie warzywnym

Ogrodnicy, którzy posiadają szklarnie nie mają zbyt wiele pracy, jednak trzeba wykonać podstawowe czynności, aby zapewnić sprawne funkcjonowanie na wiosnę. Wynika to z niewielkiej intensywności światła i przewagi pochmurnych dni. Jednocześnie jeszcze można cieszyć się zbiorami odmian późnych  roszponki, buraków liściowych, szpinaku, rukoli i różnych ziół.

  • Podlewanie – nie można zapomnieć o utrzymaniu optymalnej wilgotności pozostawionych roślin, szczególnie tych doniczkowych. W ich przypadku warto zrezygnować z podstawek, co ograniczy zbyt długi zastój wody. Podlewa się ostrożnie i niewielkimi porcjami.
  • Wietrzenie – zabieg ten należy wykonywać w suche, ale nie słoneczne dni tak często jak jest to możliwe, gdyż nadmierna wilgotność w szklarni może sprzyjać powstawaniu chorób grzybowych. Dobre efekty uzyskuje się wykorzystując wentylatory, które utrzymują powietrze w stałym ruchu i zapobiegają nagromadzeniu wilgoci.
  • Ogrzewanie – nie można zapomnieć, że w grudniu mogą panować ujemne temperatury, które mogą spowodować zaparzanie wody np. w systemach nawadniających. Warto jest utrzymywać temperaturę na poziomie 11°C, która zapewni sprawne funkcjonowanie wszystkich elementów wyposażenia szklarni. Jest to ważne szczególnie przy występowaniu nocnych spadków temperatury (często nawet do -20°C).
  • Folia pęcherzykowa – do zaizolowania ścian szklarni poleca się stosowanie foli na powierzchni całej konstrukcji. Ma to szczególne znaczenie przy spadku temperatur poniżej 0°C na obszarach narażonych na silny wiatr, gdyż pozwala ograniczyć straty ciepła i obniżyć kosztu ogrzewania nawet o 25%.
  • Ochrona roślin – ze względu na dużą wilgotność powietrza należy przygotować się na konieczność stosowania zabiegów przeciw chorobom grzybowym. Przy prawidłowo wykonywanym wietrzeniu szklarni i stosowaniu wentylatorów występowanie tych chorób można ograniczyć lub całkiem wyeliminować.

Dorota Blatsios, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

Print Friendly, PDF & Email

Powiązane wpisy

Dorota

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *