Grudzień – czas odpoczynku dla ogrodnika

 

Nadszedł czas spoczynku zimowego w ogrodzie. Większość roślin liściastych już dawno zgubiła liście, a pozostają one tylko na nielicznych okazach. Najbardziej ozdobnymi elementami są wiecznie zielone krzewy, rośliny iglaste oraz magicznie oszronione trawy.

grudzienW ogrodzie

Najlepszym przyjacielem roślin w okresie zimy jest gruba okrywa śniegu, która otula pędy i zabezpiecza przez przemarzaniem. Już nawet kilkucentymetrowa warstwa jest w stanie skutecznie ochronić przed uszkodzeniami szczególnie w wietrzne i mroźne dni oraz silnym słońcem. Natomiast gdy nie ma śniegu drzewa i krzewy wiecznie zielone cierpią z powodu przesuszenia mrozowego. Zjawisko to polega na wyparowywaniu wody z liści w suche, słoneczne dni szczególnie przy występowaniu zimnych wschodnich wiatrów. Roślina nie ma możliwości uzupełnić zapasów, ponieważ jedyna możliwość biegnie przez łodygę i korzenie, które teraz znajdują się w zamarzniętej glebie. Doprowadza to do skrajnych deficytów wody, a tym samym do zamierania, co wygląda tak samo jak zasychanie w ciągu wiosny czy lata. Aby zapobiec deformacjom roślin należy je dokładnie okrywać matą jutową lub agrowłókniną oraz dobrze obwiązywać sznurkiem, co zapobiega zrywaniu okrywy przez wiatr.

Z drugiej strony może dość do deformacji korony i pokroju podczas występowania grubej i wilgotnej pokrywy śnieżnej, która wywołuje zbyt mocny nacisk na pędy i konary, co może nawet doprowadzić do ich wyłamiania. W przypadku roślin liściastych ważne jest ich porządne obwiązanie sznurkiem, a u odmian iglastych powinno się systematycznie strącać śnieg.

Bardzo ważne, o czym często się zapomina, jest unikanie wchodzenia na trawnik. W źdźbłach traw pozamarzała woda i stały się one sztywne, ich deptanie łatwo może doprowadzić do ich łamania. O ile teraz nie widać efektów tych działań, to łatwo je będzie można zauważyć na wiosnę w postaci różnego rodzaju chorób i łysych miejsc.

Nie ma nic piękniejszego niż widok ptaków w zimowej scenerii, dlatego warto zatroszczyć się o nie i wywiesić odpowiednie kulki z pokarmem i tłuszczem lub rozsypać nasiona w karmniku. Rudziki lubią płatki owsiane, a kosy gustują w nadpsutych jabłkach, do tradycyjnej słoniny przylatują sikorki. Trzeba pamiętać, aby z karmnika pokarm nie był wywiewany przez wiatr, a jednocześnie umożliwiał łatwy dostęp zwierzętom. Karmniki można wieszać na wysokich pniach przy oknach, dzięki czemu można cały czas podglądać życie ptaków. Jest to istotne szczególnie dla dzieci, które uczą się w ten sposób opieki nad zwierzętami oraz odpowiedzialności. Bardzo ważne, żeby pokarm był dostosowany do gatunków zwierząt, przy czym odradza się sypania małych kawałków chleba, które zapychają ptakom przewód pokarmowy, a nie dają w zamian nic wartościowego.

Do najatrakcyjniejszych roślin zimozielonych uprawianych w Polsce zaliczamy:

  • Modrzewnica zwyczajna – Andromeda polifolia,
  • Berberys Julianny – Berberis julianae, berberys bukszpanolistny – Berberis buxifolia,
  • Chamedafne północna – Chamaedaphne calyculata,
  • wawrzynek główkowaty – Daphne cneorum,
  • Ostrokrzew kolczasty – Ilex aquifolium,
  • Lawenda wąskolistna – Lavandula angustifolia,
  • Mahonia pospolita – Mahonia aquifolium,
  • Pieris kwiecisty – Pieris floribunda,
  • Laurowiśnia wschodnia – Prunus laurocerasus,
  • Różanecznik katawbijski – Rhododendron catawbiense,
  • Barwinek pospolity – Vinca minor.

W sadzie

W okresie zimy  sadzie nie ma zbyt wiele pracy. Przede wszystkim trzeba regularnie zaglądać do przechowywanych owoców w celu wyrzucenia przejrzałych, gnijących okazów oraz zabraniu tych najbardziej dojrzałych do spożycia. Przechowalnie powinny mieć około 0°C i wysoką wilgotność. Powinno się je także często wietrzyć, co pozwala na usunięcie etylenu przyspieszającego starzenie. Etylen jest też nazywany hormonem dojrzewania, który pobudza owoce to gnicia i zmniejsza w nich zawartość korzystnych składników pokarmowych.

Teraz jest dobry czas na przycinanie winorośli. Warto do tego zabiegu wybrać suchą  i mroźną pogodę, gdyż w ten sposób uniknie się zakażeń. Pędy przycina się nad trzecim oczkiem. Grudzień jest także dobrym momentem do pobierania sadzonej zdrewniałych z jednorocznych pędów winorośli, agrestu i porzeczki. Ucina się pędy o długości około 25 cm (w przypadku winorośli 40 cm), przechowuje się w chłodnym i ciemnym miejscu w skrzynkach z piaskiem lub w lodówce jeżeli nie ma ich dużo.

Cały czas należy kontrolować stan okryw zimowych i w razie potrzeby je naprawiać bądź uszczelniać. Także kopczyki wokół krzewów i drzew mogą łatwo ulegać rozwianiu, dlatego regularnie trzeba obsypywać rośliny.

W ogrodzie warzywnym

Ogrodnicy, którzy posiadają szklarnie nie mają zbyt wiele pracy, jednak trzeba wykonać podstawowe czynności, aby zapewnić sprawne funkcjonowanie na wiosnę. Wynika to z niewielkiej intensywności światła i przewagi pochmurnych dni. Jednocześnie jeszcze można cieszyć się zbiorami odmian późnych  roszponki, buraków liściowych, szpinaku, rukoli i różnych ziół.

  • Podlewanie – nie można zapomnieć o utrzymaniu optymalnej wilgotności pozostawionych roślin, szczególnie tych doniczkowych. W ich przypadku warto zrezygnować z podstawek, co ograniczy zbyt długi zastój wody. Podlewa się ostrożnie i niewielkimi porcjami.
  • Wietrzenie – zabieg ten należy wykonywać w suche, ale nie słoneczne dni tak często jak jest to możliwe, gdyż nadmierna wilgotność w szklarni może sprzyjać powstawaniu chorób grzybowych. Dobre efekty uzyskuje się wykorzystując wentylatory, które utrzymują powietrze w stałym ruchu i zapobiegają nagromadzeniu wilgoci.
  • Ogrzewanie – nie można zapomnieć, że w grudniu mogą panować ujemne temperatury, które mogą spowodować zaparzanie wody np. w systemach nawadniających. Warto jest utrzymywać temperaturę na poziomie 11°C, która zapewni sprawne funkcjonowanie wszystkich elementów wyposażenia szklarni. Jest to ważne szczególnie przy występowaniu nocnych spadków temperatury (często nawet do -20°C).
  • Folia pęcherzykowa – do zaizolowania ścian szklarni poleca się stosowanie foli na powierzchni całej konstrukcji. Ma to szczególne znaczenie przy spadku temperatur poniżej 0°C na obszarach narażonych na silny wiatr, gdyż pozwala ograniczyć straty ciepła i obniżyć kosztu ogrzewania nawet o 25%.
  • Ochrona roślin – ze względu na dużą wilgotność powietrza należy przygotować się na konieczność stosowania zabiegów przeciw chorobom grzybowym. Przy prawidłowo wykonywanym wietrzeniu szklarni i stosowaniu wentylatorów występowanie tych chorób można ograniczyć lub całkiem wyeliminować.

Dorota Blatsios, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

Print Friendly

Powiązane wpisy

Dorota

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *