Styczeń – nowy rok pełen ogrodniczych wyzwań

Choć dni są coraz dłuższe, pogoda za oknami jeszcze nie wskazuje na zbliżającą się wiosnę. Chłód i obfite opady śniegu i deszczu nie zachęcają do zaglądania do ogrodu. Jednak pociechę przynoszą pierwsze rośliny kwitnące wiosną – m.in. oczar o intensywnych żółtych, pomarańczowych lub czerwonych kwiatach.

Styczeń

Mimo że na drzewach i krzewach można zaobserwować pojawiające się pąki, to dla roślin styczeń jest okresem głębokiego spoczynku. Odpoczywają przez zbliżającym się sezonem, by pokazać swoją urodę. Z kolei dla ogrodników zaczyna się już coraz więcej pracy i planowania najbliższego roku. Pierwszym zabiegiem tego roku będzie wykonanie cięcia pielęgnacyjnego i odmładzającego w sadzie.

Zima w ogrodzie

Styczeń mija w oczekiwaniu na pierwsze oznaki wiosny, a że nie ma ich zbyt wiele, cieszy każdy drobiazg. W tym okresie najatrakcyjniejszym krzewem są oczary wirginijski (Hammamelis virginiana), pośredni (H. x intermedia), omszony (H. mollis) oraz japoński (H. japonica), a także ich liczne odmiany. Rośliny te pochodzące z Ameryki Południowej i wschodniej Azji, bardzo dobrze radzą sobie w naszym klimacie. Mimo że najcenniejszym walorem dekoracyjnym są złocisto żółte kwiaty, warto te gatunki posadzić ze względu na czerwone przebarwianie się jesiennych liści od brzegów do środka blaszki liściowej. Obecnie na rynku dostępnych jest wiele odmian o kwiatach pomarańczowych i czerwonych.

  • Oczar pośredni:

Odmiana ‘Arnold Promise’ kwitnie w marcu na żółto

Odmiana ‘Aphrodite’ kwitnie od stycznia do marca na czerwono-pomarańczowo

Odmiana ‘Diane’ kwitnie od lutego do  marca na karminowoczerwono

Odmiana ‘Feuerzauber’ kwitnie od lutego do marca na czerwono

Odmiana ‘Jelena’ kwitnie w lutym na pomarańczowo

Odmiana ‘Orange Beuty’ kwitnie od grudnia do marca na pomarańczowo- czerwono

Odmiana ‘Palladia’ kwitnie w lutym na żółto

Odmiana ‘Primavera’ kwitnie w styczeń-marzec na żółto

Odmiana ‘Ruby Glow’ kwitnie w lutym na fioletowo czerwono

  • Oczar wirginijski kwitnie od września do października  na kolor żółty
  • Oczar omszony kwitnie w styczniu na kolor żółty

Wciąż trzeba pamiętać, że gruba okrywa śniegu stanowi bardzo duże obciążenie dla pędów i gałęzi. Rośliny iglaste trzeba systematycznie otrzepywać z zalegającego śniegu, a u gatunków liściastych dobrze jest poprawiać okrywy i w razie potrzeby je naprawiać i mocować. Należy pamiętać, że w zimie wytrzymałość gałęzi jest dużo mniejsza i łatwiej może dość do wyłamania pędów, a tym samym do deformacji korony. Warstwa śniegu ma duże znaczenie dla niskich roślin zimozielonych i zimozielonych, ponieważ stanowi izolację termiczną przed niskimi temperaturami, a także chroni przed wyparowywaniem nadmiernej ilości wody z liści.

Styczeń jest dobrym miesiącem do przygotowywania sadzonej szczególnie forsycji, jaśminowca i ozdobnych gatunków porzeczki. Ten zabieg wykonuje się w gdy nie ma silnych mrozów. Cięcie odbywa się na pędach jednorocznych, które tnie się na fragmenty około 20 cm z jednym lub dwoma pąkami na obu końcach. Najlepszym rozwiązaniem jest natychmiastowe włożenie sadzonek do ziemi w zaciszne miejsce w ogrodzie tak, aby tylko jedna czwarta pędu wystawała nad powierzchnię gleby. Wiosną sadzonki wytworzą korzenie oraz pędy w górnych pąków. W połowie maja wykonujemy cięcie na wysokość dwóch par pąków, co pozwoli roślinom dobrze się zagęścić, a w ten sposób na jesień można uzyskać 30-50 cm młode rośliny gotowe do posadzenia na miejsce stałe.

W centrach ogrodniczych zaczynają się pojawiać nasiona i sadzonki. Jeżeli będą planowane nowe nasadzenia, już teraz warto zapoznać się z charakterystyką poszczególnych gatunków, aby najlepiej wybrać te pasujące do warunków panujących w ogrodzie. Niektóre rośliny wymagają uzyskania rozsady jeszcze przed nastaniem wiosny, a inne potrzebują przemrożenia, aby mogły wykiełkować. Przede wszystkim dotyczy to chabru wielkogłówkowego, ciemiernika białego, dzwonka dalmatyńskiego, dzwonka drobnego, dzwonka karpackiego, jeżówki purpurowej, trytomy ogrodowej, tojadu mocnego, orlika, pierwiosnka. Rzetelne przygotowanie od strony teoretycznej stanowi dobrą podstawę do stworzenia pięknego ogrodu atrakcyjnego przez cały sezon.

Na trawnikach wiąż obowiązuje zakaz chodzenia, gdyż może dość do połamania zamarzniętych źdźbeł traw. Może to się przyczynić do powstania chorób grzybowych, a tym samym do powstawania nieatrakcyjnych brązowych plam lub gołych miejsc.

W warzywniku

Cały czas systematycznie można zbierać w szklarni wysiane jesienią warzywa na zbiór późny, szczególnie brukselkę, jarmuż, zimowe odmiany pora i roszponkę. Najlepszą do tego porą są dni gdy nie ma dużego mrozu. W cieplejsze dni szklarnie wciąż trzeba wietrzyć i używać wentylatora, co zapobiegnie nagromadzeniu wilgoci i rozprzestrzenianiu się chorób grzybowych.

Teraz jest dobra pora, aby przypomnieć sobie jakie warzywa rosły w minionym roku oraz zaplanować co będzie uprawiane w najbliższym sezonie. Warto zapoznać się z podstawowymi zasadami następstwa po sobie gatunków. Dzięki temu można uchronić się przed wystąpieniem groźnych chorób, pojawieniem się szkodników niszczących uprawy oraz wyjałowieniem gleby. Doświadczony ogrodnik wie, że nie wszystkie rośliny dobrze czują się w swoim sąsiedztwie, a z kolei szereg gatunków korzystnie na siebie oddziałuje, gdy znajdują się jeden przy drugim.

Od połowy do końca stycznia należy wysiewać szybko rosnące, odporne na niskie temperatury sałaty i warzywa, szczególnie sałata listkowa, roszponka, rukola, rzodkiew, rzodkiewka i cebula dymka. Wysiew dobrze jest powtarzać co dwa-trzy tygodnie, dzięki czemu zbory będą systematyczne. Gdy przewidywane są jeszcze większe mrozy, warto zastosować okrywy z agrowókniny co zapobiegnie przemarzaniu.

Planując zagospodarowanie swojego ogrodu trzeba już teraz zastanowić się nad lokalizacją rozsadnika i tunelu foliowego. Gdy przewidywane są silne mrozy warto w tych miejscach dodatkowo wysypać sporą warstwę liści lub słomy, co będzie stanowiło ochronę dla gleby i zapobiegnie wypłukiwaniu składników pokarmowych.

Dorota Blatsios, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

Print Friendly, PDF & Email

Powiązane wpisy

Dorota

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *