Podstawy prawidłowej pielęgnacji roślin ozdobnych – światło

Uprawa roślin ozdobnych w domu jest dość trudnym zadaniem, gdyż człowiek nie jest w stanie zapewnić takich samych warunków jakie panują w ogrodzie. Często trzeba się zmagać z niedoborem światła, za małą ilością wody, czy chociażby regularną wymianą doniczek na większe.

parapet

Może się wydawać, że roślinę wystarczy postawić na parapecie, podlewać co kilka dni, a odwdzięczy się nam ślicznymi kwiatami. W rzeczywistości nie jest to aż takie łatwe u większości gatunków. Owszem, są rośliny mniej wymagające, które poradzą sobie w każdych warunkach, nawet jak zapomni się je podlać, jednak zdecydowana większość wymaga częstego doglądania i kontrolowania ich wzrostu. Każdy gatunek ma swoje specyficzne wymagania, które wynikają z faktu, że pochodzą z różnych zakątków świata gdzie dostosowały się do panujących warunków. Gdy będą dobrze pielęgnowane zrekompensują się pięknymi kwiatami bądź zdrowymi liśćmi. Do podstawowych wymagań roślin trzymanych w domu zaliczamy między innymi: dostęp do światła, temperaturę, wilgotność, odżywanie, składniki ziemi doniczkowej.

roś roniczkowe

Bez dostępu do naturalnego światła nie ma szans na powodzenie uprawa roślin doniczkowych w warunkach domowych. Jest to podstawowe kryterium do jakiegokolwiek rozwoju, ponieważ dzięki promieniom słonecznym roślina może przeprowadzać proces fotosyntezy, który służy jej do uzyskania energii potrzebnej do wzrostu. Wyraźnie widać, że rośliny, które znajdują się na parapecie wytwarzają bardziej zielone pędy i liście, natomiast te znajdujące się daleko od okna są wydłużone o bledszym kolorze. Proces wyciągania się roślin nazywa się fototropizmeme i polega szybszym wzroście roślin w kierunku źródła światła. Łatwo to zaobserwować w postaci obracania się liści w kierunku światła. Dlatego bardzo ważne jest obracanie roślin wokół ich własnej osi, co pozwoli na równomierny rozwój liści. Do takich roślin zaliczamy domowe gatunki paproci. Trzeba jednak pamiętać, że są  gatunki, które nie lubią obracania np. w trakcie kwitnienia, ponieważ mogą zrzucić nierozwinięte pąki kwiatowe i zahamować wzrost. Do takich roślin zalicza się zygokaktusa, popularnie zwanego grudnikiem ze względu na zimowy okres kwitnienia. Zmiana stanowiska lub obracanie doniczki na parapecie może ponadto spowodować opadanie liści, a nawet poparzenie słoneczne. Warto mieć jednak na uwadze fakt, że często nieprawidłowy wzrost spowodowany jest nieodpowiednim oświetleniem.

Niedostatek światła Nadmiar światła
małe, bladozielone liście poparzenia słoneczne
zanikanie barwnego rysunku na liściach żółknięcie liści
opadanie liści twardnienie części roślin
nadmierny wzrost (wyciąganie się) pędów – pędy są wiotkie, blade, długie
podatność na występowanie chorób i szkodników
nieznaczne wytwarzanie pąków lub ich całkowity brak

Nie zawsze jednak rośliny cały rok stoją w tym samym miejscu. Są mieszkania, które bardzo mocno się nagrzewają w ciągu dnia w trakcie wiosny i lata, a słońce świeci bezpośrednio w okna około południa. W takich sytuacjach dobrze jest przestawiać rośliny w miejsca o mniejszej intensywności promieni słonecznych, żeby nie doprowadzić do poparzeń i nadmiernego wysychania gleby. Na okres jesieni i zimy kwiaty z powrotem stawiane są na swoje stanowisko. Często takie zjawisko można zaobserwować na domowych storczykach, którym wysokie temperatury i silne nasłonecznienie nie służą, a wręcz przyspieszają opadanie kwiatów.

Część roślin wnoszona jest z tarasu czy ogrodu do domu na zimę. O ile ta sytuacja jest niegroźna póki nie rozstawi się kwiatów zbyt długo na dworze, to groźniejsze jest zbyt szybkie wynoszenie ich na zewnątrz na wiosnę. Rośliny, przyzwyczajone do ciepłego mieszkania i ograniczonej intensywności światła mogą ulec poparzeniu i zgubić liście. Przy wynoszeniu roślin doniczkowych trzeba je odpowiednio zahartować. Najpierw wystawiać je na dwór na kilka godzin w ciągu cieplejszych dnia, a po kilkunastu dniach można je spokojnie zostawić na noc pod warunkiem, że nie ma już obaw o przymrozki. Łatwo uszkodzona roślina trudno się regeneruje, a nawet może nie zakwitnąć w ciągu najbliższego sezonu. Dotyczy to szczególnie doniczkowych odmian cytrusów.

Natężenie światła

Najpopularniejszą jednostką natężenia światła są luksy. Mierzy się je za pomocą specjalnych urządzeń zwanych luksometrami. Warto zakupić taki sprzęt jeżeli posiada się ogród zimowy, gdyż łatwiej usytuować wtedy rośliny w zależności od ich wymagań. Światłolubne doniczkowe rośliny domowe przeważnie mają duże wymagania odnośnie natężenia światła w granicach 500-2000 luksów, natomiast gatunki preferujące cień zadowolą się natężeniem 500-600 luksów. Dla porównania światło ma natężenie 2000-2500 luksów w ładny słoneczny dzień mierzone przy parapecie.

Intensywność światła w pomieszczeniu zależy od:

  • natężenia światła na zewnątrz okna,
  • wielkości okna,
  • obecności zabrudzeń na oknie,
  • obecności i rodzaju firanek,
  • odbić wewnątrz pomieszczenia.

Już zwykła szyba zmniejsza natężenie światła o 50% w porównaniu do stanowiska na wolnym powietrzu, firanki stanowią następną barierę. Trzeba także liczyć, że każdy metr oddalenia od okna zmniejsza dostęp światła o 50%.

Oświetlenie dodatkowe

Zarówno na parapetach, jak i w ogrodach zimowych większość gatunków pochodzi z terenów podzwrotnikowych, gdzie słońce operuje cały rok wysoko na niebie, a dzień trwa około 12 godzin. W związku z tym w zimie w naszym klimacie rośliny te cierpią z powodu braku wystarczającego światła. W takich sytuacjach można się ratować dodatkowym oświetleniem, które łatwo można zakupić w centrach ogrodniczych. Szczególnie dotyczy to gatunków o dużych wymaganiach często uprawianych w ogrodach zimowych. Dodatkowe źródło światła nie tylko reguluje podstawowe procesy takie, jak fotosynteza, ale także ułatwia biologiczne zwalczanie szkodników.

Przy wyborze lamp trzeba uwzględnić fakt, że niektóre z nich nadają się tylko do określonego użytkowania. Zakres widma standardowych żarówek nie będzie spełniał swojej roli przy przyspieszaniu wzrostu roślin, ale z powodzeniem może być stosowane u gatunków długiego dnia, którym da bodziec do kwitnienia, a także wpłynie korzystnie na aktywność organizmów pożytecznych. Podobne działanie wykazują jarzeniówki. Z kolei lampy energooszczędne maja widmo podobne do światła dziennego przez co nadają się jako dodatkowe źródło przyspieszające wzrost roślin.

Dorota Blatsios, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

Print Friendly, PDF & Email

Powiązane wpisy

Dorota

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *