Zieleń na pasach rozdzielających jezdnię w mieście

Roślinność jest bardzo ważnym elementem przestrzeni miejskiej. Nie tylko podnosi jej jakość wizualną, ale spełnia wiele innych funkcji poprawiających jakość życia i przebywania w mieście. Obecnie wiele miast rezygnuje z zieleni wzdłuż ulic na koszt nowych budynków i parkingów. Jednak istnieją gatunki roślin, które poradzą sobie w najbardziej ekstremalnych warunkach.

Porzeczka_alpejska

Pasy zieleni rozdzielające jezdnię są bardzo specyficznymi nasadzeniami. Nie dają one zbyt dużo cienia, a ich głównym zadaniem nie jest produkcja tlenu. Jednak mimo to spełniają bardzo ważną rolę w kształtowaniu przestrzeni miejskiej. Ich najważniejsze funkcje:

  • Zdrowotne i biologiczne – zieleń pełni funkcję ochronną dla mieszkańców miasta, osłania od kurzu, dymu, a także od silnych wiatrów. Odpowiada również za tłumienie hałasu powstającego przy szlakach komunikacyjnych i kolejowych, które polegają na rozpraszaniu lub pochłanianiu dźwięków. Roślinność ma duże znaczenie przy oczyszczaniu powietrza poprzez gromadzenie pyłów na powierzchni liści, a także produkowaniu tlenu. Dzięki swoim właściwościom wpływa na zwiększenie wilgotności gleby oraz powietrza, co wpływa na mikroklimat miasta.
  • Estetyczne, artystyczne i plastyczne – zieleń charakteryzuje się dużą zmiennością sezonową . Roślinność wpływa na kształtowanie krajobrazu miasta i nadaje mu specyficzny charakter, podkreśla jego architekturę i stanowi jej dopełnienie.
  • Ochronne – stwarzanie osłon wzdłuż szlaków komunikacyjnych, które mają za zadanie ochronę jezdni przed nawiewaniem śniegu i przed silnymi wiatrami. Stosuje się również pasy zieleni izolacyjnej chroniące przed nawiewaniem pyłów od ulic czy fabryk na osiedla mieszkaniowe. Roślinność pełni także rolę przy maskowaniu obiektów wojskowych.
  • Przeciwpożarowe – zieleń stanowi barierę dla rozprzestrzeniającego się ognia oraz spowalnia jego przenoszenie na dalsze tereny

Należy także pamiętać, że zieleń przyuliczna jest poddawana niesprzyjających wzrostowi oddziaływaniom takim jak prace budowlane i zmiany w infrastrukturze ulic, a także uszkadzanie korzeni przy robotach remontowo-budowlanych. Poza tym należy uwzględnić fakt, że wzdłuż szlaków komunikacyjnych panują trudne warunki glebowe i ekologiczne, jest to często niedobór lub nadmiar wody w glebie oraz jej nadmierne ubicie i zasolenie, duża ilość dwutlenku węgla oraz zanieczyszczenia powietrza gazami spalinowymi. Dlatego wybierając rośliny do miast należy kierować się ich tolerancyjnością na niesprzyjające warunki siedliskowe oraz dużą odpornością na czynniki pochodzenia ludzkiego. Również należy pamiętać, że w pasach między jezdniami lepiej posadzić krzewy, które szybko dadzą dużą masę zieleni, niż drzewa o powolnym wzroście.

Krzewy małe polecane na pasy między jezdniami

  • Porzeczka alpejska (Ribes alpinum)

Bardzo tolerancyjny krzew pod względem wymagań siedliskowych – nadaje się na lekkie i piaszczyste gleby, znosi cieniste stanowiska oraz zanieczyszczenie powietrza. Ze względu na zwarty pokrój może być sadzony w formie strzyżonego żywopłotu jako zastępstwo dla ligustru pospolitego. Atrakcyjnie prezentuje się także w nasadzeniach parkowych.

  • Śnieguliczka biała (Symphoricarpos albus)

Niski krzew dorastający do 1m wysokości. Walorem ozdobnym są drobne różowe kwiaty powstające od czerwca do września oraz białe kuliste owoce, które długo utrzymują się na krzewach i są atrakcyjnym elementem w bezśnieżne dni. Warto także pamiętać, że owoce stanowią pokarm dla szczególnie ptaków drozdowatych (np. kosy). Śnieguliczka jest odporna na mrozy, suszę i zanieczyszczenia powietrza. Może być sadzona w najgorszych warunkach, a i tak dobrze sobie poradzi.

  • Śnieguliczka Chenaulta (Symphoricarpos xchenaultii)

Uważana jest za gatunek najatrakcyjniejszy spośród wszystkich śnieguliczek ze względu na czerwone zabarwienie młodych pędów, omszenie pędów i liści, a także niebieskozielone zabarwienie liści. Owoce ma białe lub czerwono kropkowane, które pod wpływem słońca ulegają zaczerwienieniu. Jest to gatunek równie odporny na zanieczyszczenia środowiska co śnieguliczka biała, ale nieco bardziej wrażliwy na mrozy.

Krzewy duże na pasy między jedniami

  • Amorfa krzewiasta (Amorpha fruticosa)

Szeroki krzew osiągający wysokość do 3m. Walorami ozdobnymi są ciemne kwiaty z kontrastowo żółtymi pylnikami zebranymi w długie kwiatostany. Atrakcyjne jest także jesienne przebarwianie się liści na żółto. Jest to roślina bardzo tolerancyjna pod względem warunków środowiskowych – dobrze znosi suszę, mróz i zasolenie podłoża, również z powodzeniem można go sadzić na suchych i ubogich glebach.

  • Berberys pospolity (Berberis vulgaris)

Roślina ta występuje dziko na terenie całej Polski, ale może być z powodzeniem sadzona w miastach ze względu na małe wymagania. Jest to najwyższy z berberysów, gdyż osiąga wysokość do 3m.

  • Karagana syberyjska (Caragana arborescens)

Bardzo ozdobny krzew popularnie nazywany „żółtą akacją”. Ozdobą są żółte kwiaty zebrane po 4 na końcach pędów. Walorami osobnymi jest duża masa zieleni jaką tworzą oraz stosunkowo wczesny rozwój na wiosnę, gdy inne rośliny jeszcze pochłonięte są snem zimowym. Również warto zwrócić uwagę na ozdobne kwiaty. Nadaje się bardzo dobrze na formowane żywopłoty.

  • Ligustr pospolity (Ligustrum vulgare)

Rozłożysty, gęsty krzew polecany na żywopłoty formowane szczególnie do obsadzania wzdłuż torów tramwajowych i ulic. Ozdobą są białe kwiatostany i małe czarne, owoce zebrane w grona. Nie ma szczególnych walorów dekoracyjnych, ale jego zaletą jest duża wytrzymałość na niesprzyjające warunki. Jest jednym z najbardziej popularnych gatunków w zieleni miejskiej. Niektóre odmiany są półzimozielone.

  • Porzeczka krwista (Ribes aureum)

Popularna ze względu na kwiaty białymi lub czerwonymi płatkami, które pojawiają się od kwietnia do maja. Polecana na formowane żywopłoty wzdłuż tras komunikacyjnych. Tworzy gęste i zwarte kompozycje sadzona samodzielnie, ale dobrze też wygląda w towarzystwie ligustru pospolitego. Na otwartych przestrzeniach należy uważać, ponieważ może częściowo przemarzać.

Dorota Blatsios, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *