Sadzenie pnączy i sposoby ich podpierania

Pnącza to grupa roślin, które wspinają się po podporach do góry po różnych konstrukcjach najczęściej mocowanych do ściany budynku. Początkowo są małe i lekkie, ale z biegiem lat och grube konary stają się ciężkie i masywne. Prawidłowe sadzenie pnączy oraz dobranie odpowiedniej podpory, przyczynia się do prawidłowego i bezpiecznego dla ludzi wzrostu.

Sadzenie pnączy i sposoby ich podpierania

Walory dekoracyjne i funkcjonalność

Pnącza jednoroczne oraz wieloletnie stanowią grupę roślin o często niedocenianych walorach ozdobnych. Te pierwsze często traktowane są jako rodzaj konieczności, gdyż wielu ogrodników uważa, że wiąże się z nimi znacznie więcej pracy niż z trwałymi gatunkami. Fakt, trzeba ja co roku sadzić i co roku likwidować nasadzenia, jednak w niektórych sytuacjach nie ma innego wyjścia np. na małych balkonach. W ogrodach pnącza potrafią stworzyć bardzo atrakcyjne aranżacje. Często jednak wielu ogrodników obawia się, że po krótkim okresie kwitnienia pozostaną tylko zielone liście. Łatwo temu zaradzić tworząc aranżacje z dwóch lub trzech gatunków o różnych terminach kwitnienia, co spowoduje, że mogą dekorować ogród nawet przez kilka miesięcy. Posadzone przy jeden podporze stworzą ciekawą kompozycję.

Czy pnącza niszczą elewację?

W uprawie pnączy wieloletnich, ogrodnicy boją się jeszcze bardziej ze względu na panującą opinię o ich szkodliwym wpływie na elewację. W rzeczywistości do jakiejkolwiek destrukcji dochodzi tylko w momencie, gdy nasadzenia wykonano na ścianie z już uszkodzonym tynkiem. Jeżeli natomiast elewacja jest prawidłowo wykonana, bez pęknięć nie ma obawy o spowodowanie zniszczeń. Wyjątkiem jest świeża elewacja, ponieważ taka konstrukcja nie często nie zdążyła dobrze wyschnąć i osiąść na gruncie – lepiej zaczekać jeden sezon z sadzeniem roślin. Co więcej, dzięki zacienieniu ściany, pnącza potrafią regulować temperaturę w trakcie upalnych dni – latem w pełnym słońcu elewacja potrafi osiągnąć o 30°C więcej niż znajdująca się obok ściana pokryta pnączami. Również rośliny pnące nie powodują zawilgocenia ściany. Wynika to z faktu, że w ciągu kilku sezonów wytwarzają tyle liści co sporych rozmiarów drzewo i mają duże zapotrzebowanie na wodę, którą czerpią z ziemi, osuszając równocześnie teren wokół ściany.

Przygotowanie podłoża przy elewacji

Przed sadzeniem należy sobie uświadomić, że ziemia przy ścianie jest często uboga w składniki pokarmowe i stosunkowo sucha, dlatego tak ważne jest odpowiednie przygotowanie podłoża. Przede wszystkim należy przekopać ziemię na głębokość około 30-40cm, odległość od ściany około 60 cm, szerokość 120cm. Następnie trzeba ją rozdrobnić oraz usunąć chwasty, kamienie oraz inne odpady (np. gruz). Aby umożliwić roślinom dobry start i aklimatyzację na miejscu stałym zaleca się wymieszanie już istniejącej gleby z kompostem. Jednak z sadzeniem pnączy trzeba się wtedy wytrzymać około 2 tygodnie. Jeżeli widać, że obecne podłoże nie nadaje się do uprawy jakiejkolwiek rośliny, konieczna będzie wymiana gleby na ziemię uniwersalną wzbogaconą o nawozy wieloskładnikowe, długodziałające. Zabiegi te zwiększają zdolność gleby do zatrzymywania wilgoci. W ogrodach o zbyt ciężkim podłożu, należy je wymieszać z drobnym żwirkiem, aby poprawić drenaż. Do tak przygotowanej ziemi można wykonać sadzenie pnączy.

Sadzenie pnączy i sposoby ich podpierania

Sadzenie pnączy krok po kroku

  1. Sadzenie pnączy rozpoczyna się od przygotowania stanowiska. W podłożu około 45 cm od ściany, trzeba wykopać dół o średnicy dwukrotnie większej niż bryła korzeniowa. Na dno wsypuje się dobrej ziemi ogrodniczej wymieszanej z kompostem.
  2. Pnącze należy ułożyć w dole na taką samą głębokość na jakiej rosło w doniczce. Trzeba je skierować pod kątem około 45° w kierunku ściany, dzięki temu zostanie nadany kierunek wzrostu, a roślina szybko odnajdzie podporę.
  3. Kolejnym etapem jest stopniowe przysypywanie bryły korzeniowej i ugniatanie ziemi. Trzeba się upewnić, że cała bryła korzeniowa będzie dobrze zakopana.
  4. Po posadzeniu należy obficie podlać pnącze oraz wyłożyć dookoła ściółką z rozłożonego obornika lub kory. Dzięki temu ograniczony zostaje rozwój chwastów, które na tym etapie mogłyby być poważnym konkurentem o wodę i składniki pokarmowe. Trzeba ponownie skontrolować ułożenie pędów, aby nie pokładały się po ściółce, ponieważ może do doprowadzić do ich gnicia.
  5. W początkowym etapie roślina jeszcze nie oplotła swoich pędów wokół podpory, dlatego należy jej pomóc podwiązując poszczególne pędy sznurkiem lub drutem. W przypadku drugiego rozwiązania, nalży je usunąć w momencie gdy roślina będzie się już stabilnie sama wspinała. Pozostawienie druta może spowodować jego wrośnięcie w pęd w następnych sezonach.

Sadzenie pnączy przy trejażach

Sadzenie pnączy przy drewnianych konstrukcjach jest popularnym rozwiązaniem w przydomowych ogrodach oraz na balkonach. Najczęściej stosuje się trejaże w formie stabilnej kratownicy. Rozkładane konstrukcje są raczej polecane dla roślin jednorocznych, których uprawy likwiduje się jesienią. Podstawą prawidłowego mocowanie jest pozostawienie swobodnego przepływu powietrza między trejażem a ścianą. Służą do tego listwy dystansowe, do których przymocowuje się  konstrukcje. Swobodny przepływ powietrza pozwala na odprowadzanie nadmiaru wilgoci powstającej podczas procesów transpiracyjnych liści. Dzięki temu można uniknąć rozwoju wielu chorób grzybowych. Należy pamiętać, aby trejaż nie dotykał bezpośrednio do ziemi, tylko znajdował się około 30-40 cm nad gruntem. Trzeba się liczyć także z ograniczoną żywotnością drewnianych konstrukcji nawet przy ich dobrym zaimpregnowaniu. Przeciętnie wytrzymują one około 10 lat. W tym czasie są silnie narażone na działanie czynników atmosferycznych, które przyczyniają się do ich osłabienia, a w efekcie do rozpadu. Jednak sadzenie pnączy przy takich podporach idealnym rozwiązaniem do ogrodów romantycznych i różanych, a także kolonialnych.

Sadzenie pnączy i sposoby ich podpierania

Ocynkowane druty i liny do podpierania pnączy

Obecnie coraz częściej stosowane są ocynkowane metalowe konstrukcje. Wpasowują się do ogrodów nowoczesnych oraz przestrzeni miejskiej. Ich nierzucająca się w oczy konstrukcja sprawdzi się w każdej aranżacji. Cała konstrukcja oraz sposób mocowania powoduje, że są one o wiele bardziej wytrzymałe niż drewniane mocowania. Ocynkowane liny i druty nie są podatne na działanie czynników atmosferycznych, co powoduje, że są w stanie utrzymać duże obciążenia. Metalowe kraty są łatwo dostępne, a sposoby ich mocowania są łatwe i szybkie. Mają bardzo różne wymiary, dzięki czemu można je montować pojedynczo oraz w układach po kilka sztuk. Podobnie jak w przypadku drewnianych trejaży, także należy pozostawić pewien odstęp od ściany – najczęściej jest to około 10 cm. Dzięki temu sadzenie pnączy jest stosunkowo łatwe, a rośliny mogą się swobodnie oplatać o podporę.

Sadzenie pnączy i sposoby ich podpierania

Dorota Blatsios, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

Powiązane wpisy

Dorota

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.