Krzewy okrywowe – rośliny do zadań specjalnych

Planując ogród lub przestrzeń publiczną często projektanci stają przed trudną decyzją – co posadzić tam gdzie jest za ciemno dla trawy pod koronami drzew lub czym przerwać monotonie trawnika. Również wzdłuż ulic tworzenie trawnika raczej nie jest polecane ze względu na niesprzyjające warunki do jego utrzymania. W takich sytuacjach można posłużyć się roślinami okrywowymi.

barwinek

Rośliny okrywowe określa się krzewy, które przeważnie rosną horyzontalnie – osiągają większą średnicę niż wysokość. Ich zaletą jest duża odporność na mróz, suszę oraz choroby i szkodniki. Często tworzą zwartą powierzchnię nisko rozpostartych pędów, które idealnie okrywają powierzchnię gleby. W przestrzeni miejskiej rośliny te dobrze sprawdzają się tam, gdzie zakładanie trawników mija się z ekonomiczną opłacalnością, jak również warunki siedliskowe są niesprzyjające. Przykładami mogą być pasy zieleni między pasami i wysepki na parkingach. Ich dużą zaletą jest niewielka wysokość, co sprawia, że nie zasłaniają ruchu samochodom, a poprawiają estetykę miejsca. W ogrodach i parkach rośliny okrywowe są popularnie stosowane pod koronami drzew, gdzie jest zbyt ciemno dla trawy oraz większości bylin. Dużą część z nich ma bardzo dekoracyjne liście i kwiaty. Również z powodzeniem można je stosować do obsadzania skarp np. wzdłuż autostrad, ale także w ogrodach przydomowych. Dzięki nim ziemia nie ulega osuwaniu i erozji, a struktura skarpy podtrzymywana jest korzeniami. Pod względem ekonomicznym stosowania roślin okrywowych koszty założenia takich nasadzeń są wyższe niż cena trawnika na tej samej powierzchni, ale w przeciągu lat koszty pielęgnacji są o wiele niższe.

Sadzenie i pielęgnacja

Przed rozpoczęciem sadzenia roślin okrywowych należy dobrze uprawić glebę. Ogólnie uważa się, że nawet gatunki cieniolubne mogą rosnąć w słońcu jeśli zapewni się wilgotne, żyzne podłoże. Przede wszystkim należy pozbyć się wszystkich chwastów, a w razie [potrzeby wymienić całą glebę. W przestrzeni miejskiej warto zastosować ściółkę z agrowłókniny co ograniczy konieczność częstych zabiegów pielęgnacyjnych. Gęstość sadzenia roślin zależy od siły wzrostu danego gatunku – te o większej sile sadzi się w większych odstępach. Przed sadzeniem dobrze jest zrobić plan ile egzemplarzy i w miejscach będą sadzone. Najlepiej zakładać rozmiary jakie rośliny osiągną w ciągu 2-3 lat, dzięki czemu korzenie będą miały wystarczająco dużo miejsca, a część nadziemna ładnie się rozrośnie w następnych latach.

Łatwość i szybkość rozrastania się roślin okrywowych często jest tez ich wadą, gdyż stają się roślinami inwazyjnymi. Dlatego ogrodnik powinien często zaglądać i w razie potrzeby przycinać, bądź usuwać egzemplarze, które przerosły swoje stanowisko. Dzięki temu nie dojdzie do konkurencji z innymi roślinami, które mogłyby zostać przykryte.

Najbardziej popularne iglaste krzewy okrywowe o wysokości do 0,5m

Gatunki i odmiany jałowców okrywowych są często stosowane w ogrodach i przestrzeni miejskiej. Ich zaletą jest wytrzymałość na niekorzystne warunki siedliskowe oraz częściowa odporność na uszkodzenia mechaniczne. Mają barwne ulistnienie w postaci igieł i łusek przez cały rok.

  • Jałowiec chiński – Juniperus chinensis ‘Expansa Variegata’

Bardzo szybko rosnący krzew osiągający średnicę 1,5 m i wysokość 0,3 m. Ma atrakcyjne ulistnienie zielononiebieskie z pojawiającymi się regularnie białymi pędami, które podkreślają walory dekoracyjne krzewu. Odmiana polecana do ogrodów skalnych i japońskich.

  • Jałowiec pospolity – Juniperus communis ‘Green Carpet’

Krzew o powolnym wzroście osiągający 1,5 m szerokości i 10 cm wysokości. Ma bardzo atrakcyjne jasnozielone ulistnienie. Z powodzeniem można go sadzić w ogrodach przydomowych w kompozycji z wysokimi krzewami oraz w pasach zieleni przyulicznej.

  • Jałowiec pospolity – Juniperus communis ‘Repanda’

Odmiana osiągające dość dużą średnicę 2,5m przy wysokości zaledwie 0,2m. Zaleca się sadzić 2-3 rośliny na metr kwadratowy, gdyż wtedy najefektowniej prezentuje swoje walory ozdobne. Jest idealny do miast oraz do ogrodów.

  • Jałowiec płożący – Juniperus horizontalis ‘Wiltoni’

Odmiana dorastająca do 2,5m średnicy przy niewielkiej wysokości 0,1m. Pełzające po ziemi pędy mają zabarwienie niebieskawozielone. Roślina polecana szczególnie do obsadzeni skarp oraz ogrodów japońskich. Tworzy niski jałowcowy „trawnik” atrakcyjnie wyglądający w połączeniu z innymi gatunkami iglastymi o złotym zabarwieniu.

  • Jałowiec płożący – Juniperus horizontalis ‘Blue Chip’

Niski krzew okrywowy o nieco mniejszej sile wzrostu – osiaga średnicę 1,5 m przy 0,2 m wysokości. Jego ozdobą są drobne igiełki w srebrzystoniebieskim kolorze na zimę dające odcień lekko fioletowy. Końce płożących pędów mają tendencje do lekkiego podnoszenia się.

Najbardziej popularne liściaste krzewy okrywowe o wysokości do 0,5m

Wśród gatunków liściastych część jest zimozielona i odporna na zanieczyszczenia co podkreśla ich walory ozdobne w przestrzeni miejskiej. Istnieje wiele odmian poniższych gatunków o atrakcyjnych, barwnych liściach, bądź ciekawym kwitnieniu i owocowaniu.

  • Irga Dammera – Cotoneaster dammeri ‘Major’

Ten niski płożący krzew posiada zdolność do ukorzeniania się pędów u starszych okazów co umożliwia ich rozmnażanie. Osiąga wysokość do 15 cm. Krzew atrakcyjny do nasadzeń w przestrzeni miejskiej ze względu na zimozielone, ciemne liście oraz czerwone ozdobne owoce. Tworzy ciekawe kobierce poryte liśćmi cały rok.

  • Trzmielina Fortune’a – Euonymus fortunei ‘Emerald ‘n’ Gold’

Bardzo tolerancyjna odmiana pod względem warunków siedliskowych – dobrze poradzi sobie pod koronami drzewa, jak I na stanowiskach półcienistych. Jest to niski krzew dorastający do 40 cm wysokości i 80 cm średnicy. Może się wspinać po podporach na wysokość 3m, ale wymaga podwiązywania, jak również dobrze nadaje się jako roślina okrywowa. Ma ciekaw zabarwienie liści – ciemnozielone z żółtym obrzeżeniem. Nadaje się do uprawy pojemnikowej na balkony i tarasy.

  • Pięciornik krzewiasty – Potentilla fruticosa ‘Goldteppich’

Atrakcyjny krzew o dużych, żółtych kwiatach osiągający nieco większe rozmiary – około 50cm wysokości. Jego zaletą jest gęstość pędów, odporność na mączniaka oraz długi okres kwitnienia od czerwca do października. Jest polecany do nasadzeń na rabatach z innymi bylinami, również z powodzeniem może być sadzona w miastach jako zieleń przy budynkach.

  • Tawuła japońska – Spiraea japonica ‘Little Princes’

Większość odmian tawuły japońskiej może być z powodzeniem stosowane jako rośliny okrywowe szczególnie w miastach np. w pasach między jezdniami. Odmiana „Little Princes’ dorasta do koło 60 cm i tworzy zwartą kulistą strukturę – posadzona w większej grupie wygląda atrakcyjnie i dobrze zakrywa powierzchnię gleby. Jej zaletą jest bardzo obfite kwitnienie w odcieniach różu od czerwca do lipca. Również może być sadzona w ogrodach na rabatach, a także w pojemnikach na balkonach i tarasach.

  • Barwinek pospolity – Vinca minor

Jest to zimozielona krzewinka o bardzo cienkich, płożących się pędach, które ukorzeniają się w węzłach, co ułatwia jej rozmnażanie. Liście ma ciemnozielone, a kwiaty pojawiają się na młodych pędach. Przeważnie kwiaty są fioletowoniebieskie, ale są odmiany o barwie różowej, fioletowej, niebieskiej. Preferuje gleby żyzne, próchniczne i cieniste stanowiska, dlatego bardzo dobrze sprawdzi się pod koronami drzew.

Dorota Blatsios, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

Powiązane wpisy

Dorota

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.