Zwalczanie chwastów w ogrodzie

Każdy ogrodnik chce mieć ładnie wypielęgnowany ogród z atrakcyjnymi nasadzeniami. Nie do zaakceptowania są chwasty pojawiające się na rabatach, trawnikach, a tym bardziej na środku ścieżek. Można ograniczać ich rozwój lub szukać efektywnej i szybkiej metody ich usunięcia w momencie gdy się pojawiają. Warto poznać wszystkie możliwości na skuteczne zwalczanie chwastów w ogrodzie.

zwalczanie chwastów w ogrodzie

Digital Image

Szkodliwość chwastów

Chwastami potocznie nazywa się wszelkie rośliny niepożądane w ogrodzie i w uprawach. Jest to głównie pojęcie stosowane w rolnictwie, ogrodnictwie i uprawach szklarniowych, czyli wszędzie tam gdzie człowiek kształtuje wzrost roślin według ściśle określonego planu.

Szkodliwość chwastów polega przede wszystkim na negatywnym oddziaływaniu na wzrost i rozwój rośliny uprawnej, co prowadzi do obniżenia jakości i wysokości plonu.  Opiera się ona przede wszystkim na konkurencji z innymi roślinami o wodę, składniki pokarmowe, a także dostęp do światła i przestrzeń. Wiele gatunków chwastów pobiera bardzo duże ilości wody np. komosa biała potrzebuje tyle wody co dwie rośliny kukurydzy. Jeżeli odpowiednio szybko nie zostaną usunięte to mogą doprowadzić do całkowitego zagłuszenia roślin uprawnych. Chwasty powodują obniżenie wartości plonu doprowadzając do zmniejszenia lub nawet utraty walorów smakowych rośliny uprawnej, co bezpośrednio prowadzi do strat. Również wiele gatunków ma właściwości trujące przez co są szkodliwe dla ludzi i zwierząt. Chwasty mogą także być źródłem groźnych chorób grzybowych i bakteryjnych.

W przypadku chwastów jednorocznych np. tasznik pospolity, gwiazdnica, usuwanie chwastów jest stosunkowo proste. Ze względu na to, że gatunki te w ciągu jednego sezonu rosną, kwitną, wydają nasiona i zamierają, wystarczy nie dopuścić do obsypania się nasion. W związku z tym należy regularnie przeglądać rabaty i usuwać rośliny zanim jeszcze zakwitną. Z kolei z gatunkami wieloletnimi jest nieco więcej pracy, ponieważ często rozwijają się przez podziemne kłącza, które ukorzeniają się i dają kolejne rośliny potomne. Przykładem jest bardzo trudny do usunięcia perz, który potrafi zregenerować się nawet z kilkucentymetrowego fragmentu pędu. Dlatego tak ważne jest dokładne usuwanie każdego, nawet najmniejszego, fragmentu chwastów.

Przed założeniem ogrodu

Zwalczanie chwastów w ogrodzie należy rozpocząć jeszcze zanim powstanie ogród, ponieważ ograniczy to ich występowanie w następnych latach. Przede wszystkim należy dokładnie przekopać działkę na wiosnę, gdy pojawią się pierwsze chwasty. Zaleca się unikanie czekania aż wszystkie gatunki wykiełkują, ponieważ w tym czasie część z nich może już wytworzyć nasiona.

Przy pierwszym przekopywaniu gleby należy możliwie jak najdokładniej wybierać każdy fragment rośliny. Po tym zabiegu najlepiej jest odczekać 2-3 tygodnie, aby pozostałe gatunki miały czas skiełkować przed kolejnym usuwaniem. Czasem wykonuje się także zabiegi cieniowania gleby, jednak ma to sens na małych powierzchniach. Polegają one na szczelnym przykryciu ziemi czarną folią. Wyższa temperatura, a także brak dostępu do światła uniemożliwią kiełkowanie chwastom. W przypadku pominięcia tego zabiegu, po odczekaniu określonego czadu od pierwszego przekopania, należy powtórzyć tą czynność. Jeżeli chwasty nie wytworzyły jeszcze kwiatów zabiegi te można sobie ułatwić, kosząc najpierw wszystkie rośliny. Trzeba pamiętać o tym, jak ważne jest odpowiednie przygotowanie gleby pod zakładanie nowego ogrodu. Należy się także liczyć z faktem, że nie jest to rozwiązanie na wiele lat i zwalczanie chwastów w ogrodzie należy powtarzać systematycznie.

Zwalczanie chwastów w ogrodzie w istniejącym ogrodzie

Zwalczanie chwastów w ogrodzie już istniejącym jest zabiegiem bardzo ważnym, aby niechciane rośliny nie zastąpiły gatunków ozdobnych na rabatach. Usuwanie należy rozpocząć wczesną wiosną i wykonywać je systematycznie, najlepiej raz w tygodniu aż do jesieni. Szczególnie należy zwracać uwagę na chwasty rosnące na warzywniku, ponieważ mogą odprowadzić do zmniejszenia ilości i jakości plonu, lub całkowicie zagłuszyć rośliny uprawne. Najłatwiej usuwać szkodliwe rośliny gdy mają dopiero kilka centymetrów wysokości, ponieważ nie maja jeszcze zbyt rozbudowanego systemu korzeniowego i łatwo będzie wykopać je w całości bez uszkadzania warzyw i bylin.

Usuwanie ręczne

Ręczne usuwanie chwastów jest najlepszą metodą na ich pozbycie się z ogrodu. Jest to proces bardzo czasochłonny i męczący, ale daje gwarancję dokładnego usunięcia nawet najmniejszego fragmentu niechcianego szkodnika. Małe rośliny można usuwać ręcznie, natomiast do tych większych poleca się motyki ogrodowe. Ręczne usuwanie polecane jest szczególnie na rabatach. Motyki na długim trzonku nadają się dobrze do warzywnika. Z kolei chwasty tworzące rozłogi zaleca się wykopywać widłami, ponieważ łatwiej jest w ten sposób wyciągnąć długie podziemne pędy bez obaw o ich rozerwanie i pozostawienie fragmentu w ziemi. Jeżeli chwasty jeszcze nie zakwitły to można je otrzepać z ziemi i wrzucić do kompostownika. W przypadku pojawienia się nasion u roślin szkodliwych, należy je szybko wyrzucić. Dodanie ich do kompostu wiązałoby się z późniejszym rozłożeniem nasion na rabatach.

Ściółkowanie – sposób na ograniczenie zachwaszczenia

Stosowanie okrywy ze ściółek jest stosunkowo łatwym i skutecznym rozwiązaniem. Jej działanie opiera się na zacienieniu gleby nieprzepuszczalną dla światła warstwą produktu organicznego lub nieorganicznego. Dochodzi w ten sposób do zahamowania procesów fotosyntezy, rośliny żółkną i zamierają.

ściółka

Ściółki organiczne Ściółki nieorganiczne
– kompost ogrodowy – otoczaki
– słoma – żwir
– ziemia liściowa – agrowłóknina
– wióry drzewne – kamienie
– mielona kora – grys
– skoszona trawa
– przekompostowana kora
– trociny

Zalety ściółek

Poza ograniczeniem występowania zachwaszczenia, ściółki pełnią jeszcze wiele innych, korzystnych funkcji w ogrodzie:

  • chronią przed nadmiernym wyparowywaniem wody z gleby – ściółki stanowią izolację przytrzymują wilgoć w glebie,
  • pomagają utrzymać stałą temperaturę gleby, chłodząc ją latem i ogrzewając zimą,
  • chronią podłoże przed rozmywaniem w czasie deszczu lub podlewania, a także ogranicza wypłukiwanie z gleby składników pokarmowych,
  • pobudzają do rozwoju mikroorganizmy glebowe, które wzbogacają glebę w składniki pokarmowe,
  • zmniejsza ryzyko porażenia truskawek i malin, a także warzyw przez choroby grzybowe oraz zapobiega ich brudzeniu się w wyniku kontaktu z glebą.

Zabiegi chemiczne jako ostateczność

Na działkach przydomowych nie poleca się używania herbicydów, jeżeli nie stanowią one ostatecznego rozwiązania na zwalczanie chwastów w ogrodzie. Należy sobie uświadomić, że użycie jakiegokolwiek związku chemicznego ograniczającego wzrost i rozwój roślin, pozostawia ślad w środowisku na bardzo długo. Często dochodzi do zatrucia gleby i wód podziemnych szkodliwymi substancjami. Może to powodować zamieranie zwierząt oraz roślin już zagrożonych wymarciem, co prowadzi do zmniejszenia różnorodności biologicznej w środowisku. Nie powinno się myśleć tylko o swoim ogrodzie, ale także o przyrodzie znajdującej się wokoło. Konieczne są działania odpowiedzialne oraz prowadzenie ogrodu tak, by stało się częścią otaczającego środowiska.

Dorota Blatsios, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

Print Friendly, PDF & Email

Powiązane wpisy

Dorota

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *