Zdrowotne aspekty żywności GMO

Aktualnie brak jest niezbitych dostępnych informacji o możliwych ujemnych skutkach zdrowotnych modyfikacji genetycznych, które mogłyby istotnie zmieniać charakterystykę żywieniową każdej żywności, tak jak ma to miejsce przy żywności wzbogacanej.

ryz

Żywność genetycznie modyfikowana to jeden z ważniejszych obecnie aspektów biotechnologicznych. Metody biotechnologiczne pozwalają na przenoszenie pojedynczych genów z jednego organizmy do drugiego używając przy tym enzymów, które łączą odcinki DNA. Powstające w ten sposób zmodyfikowane genetycznie rośliny służą do produkcji – środków spożywczych.

Najczęściej modyfikacja genetyczna roślin przebiega metodą wektorową lub bezwektorową. Powstałe na tej drodze rośliny, służą do produkcji żywności, a posiadają takie cechy:

  • podwyższona zawartość białka
  • podwyższona zawartość zdrowych kwasów tłuszczowych
  • podwyższona zawartość niektórych witamin
  • podwyższona odporność na szkodliwe owady i ich larwy
  • zwiększona odporność na choroby (wirusowe, bakteryjne, grzyby)
  • mniej wrażliwe na stres (tlenowy, wodny, zasolenie oraz metale ciężkie)
Produkty żywnościowe GMO o podwyższonej wartości żywieniowej  
Ryż z podwyższoną zawartość witaminy A – Złoty Ryż Złoty Ryż posiada podwyższoną zawartość beta karotenu, który jest prowitaminą A. Jest całkowicie bezpieczny dla zdrowia. Zmniejsza ryzyko zachorowań na ślepotę.
Ryż wzbogacony w żelazo Uprawa konwencjonalna zawiera bardzo niską zawartość żelaza. Nasiona transgenicznego ryżu z zawartością ferrytyny z soi, białkowego nośnika żelaza zawierają dwa razy więcej żelaza, aniżeli ryż z upraw zwykłych. Jest to bardzo ważne dla kobiet w ciąży, ponieważ stwierdzono, że w Polsce 85% rodzących ma stwierdzoną niedokrwistość.
Podwyższenie zawartości białka Modyfikacje pozwalają na podwyższenie białka o 35-45%.
Usuwanie alergenów oraz składników rośli o właściwościach antyżywieniowych Bulwy cassawy z upraw konwencjonalnych, typowego produktu spożywczego Afryki tropikalnej, zawierają wysoki poziom cyjanidów. Ich spożycie podnosi, niebezpiecznie dla zdrowia, poziom cyjanidów we krwi. Zastosowanie technologii modyfikacji genetycznej obniża poziom cyjanidów i skraca czas obróbki termicznej tego produktu.
Zmianę szlaku biosyntezy Poprzez zmianę szlaku biosyntezy można obniżyć zawartość składników alergennych
Obniżenie alergenności Prowadzone są badania nad obniżeniem alergenności pszenicy nie naruszając struktury białka
Podwyższenie zawartości skrobi Trwają pracę nad podwyższeniem zawartości skrobi, dzięki czemu podczas smażenia absorbować one będą mniej tłuszczu
Podwyższenie substancji o właściwościach antyoksydacyjnych Podwyższenie takich składników jak likopen i luteina , które są znane z poprawy stanu zdrowia oraz zapobieganiu chorobom
Podwyższenie tolerancji na czynniki stresu środowiskowego Badania nad poprawą oporności na zasolenie i suszę
Usprawnienie procesy fotosyntezy Pracę dotyczą kukurydze i trzciny cukrowej w celu uzyskania wyższej ok. 10% zawartości cukru. trzciny cukrowej celem uzyskiwania wyższej o ok. 10% zawartości cukrów.
Kukurydza modyfikowana genetycznie – Bt, zawarta w dietach ciężarnych, może zmniejszać ryzyko zanieczyszczenia tej żywności fumonizynami.

Dodatkowo wiele enzymów uzyskanych na drodze modyfikacji używane jest jako substancje pomagające w przetwarzaniu żywności i pasz.

Genetycznie zmodyfikowane mikroorganizmy są dozwolone w wielu krajach do produkcji mikroskładników odżywczych, takich jak, witaminy i aminokwasy stosowane do produkcji żywności lub suplementów diety. Jednym z przykładów jest produkcja karotenoidów stosowanych jako substancje dodatkowe, barwniki lub suplementy diety.

Podczas przeprowadzonych badań nad żywnością GM, wykazano, że DNA z niego pochodzące nie jest całkowicie trawione. Małe fragmenty DNA pozostaje w różnych częściach układ pokarmowego. Zanim żywność GM zostanie wprowadzona do obrotu, musi zostać zbadana i według naukowców nie stanowi ona ryzyka dla ludzkiego zdrowia, większego, aniżeli żywność konwencjonalna.

Wytyczne dotyczące żywności GM zostały rozwinięte w ramach Konwencji Biologicznej Różnorodności, a przepisy dotyczące oceny ryzyka zostały opracowane przez Kodeks Żywnościowy.

  • w obecnej literaturze brak jest nadań epidemiologicznych, które wskazywałyby ujemnie skutki wynikające ze spożycia żywności genetycznie modyfikowanej
  • obecnie najczęściej wykorzystywane do produkcji GM są soja i kukurydza, w niedalekiej przyszłości coraz częściej będzie to dotyczyć prawdopodobnie również nasion rzepaku.
  • żywność GM obecna w Europie jest przedmiotem badań i ocen zanim zostanie dopuszczona do obrotu żywności. Żywność GM wykazuje wysoki stopień zgodności z procedurami stosowanymi przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności EFSA przed dopuszczeniem żywności i pasz do obrotu w krajach UE.
  • problematyka żywności modyfikowanej genetycznie, staje się coraz częściej przedmiotem zdrowia publicznego. Jednym z przejawów tego może być fakt powstania w Europie czasopisma naukowego ”Genomie Public Heath” wydawanego w Holandii.

 

Agnieszka Stępień, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

Print Friendly, PDF & Email

Dorota

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *