Uprawa roślin w pojemnikach – 11 najczęstszych błędów

Uprawa roślin w pojemnikach cieszy się coraz większą popularnością. Nie tylko mowa tu o tradycyjnych skrzynkach balkonowych, ale także o różnego rodzaju donicach i podwyższonych grządkach umieszczanych przed domami czy w ogrodzie. Ogrodnictwo pojemnikowe daje bardzo wiele możliwości – od uprawy jednorocznych kolorowych kwiatów oraz wieloletnich ozdobnych bylin, po hodowlę warzyw i owoców. Uprawa roślin w pojemnikach jest o wiele bardziej wymagająca, gdyż rośliny są bardziej wrażliwsze na niekorzystne warunki uprawowe. 

Znalezione obrazy dla zapytania vegetables on balcony


Przeczytaj także inne artykuły poświęcone ogrodnictwu pojemnikowemu:


uprawa roślin w pojemnikach

1. Za dużo wody

Wiele osób, które zaczynają swoją przygodę z uprawą roślin w pojemnikach, wierzy, że im więcej wody, tym lepiej. Jednak utopienie swoich okazów nie wpływa na nie zbyt dobrze, o ile nie są to gatunki uprawiane w akwariach. Okazuje się jednak, że każda roślina ma inne wymagania – jedne lubią podlewanie codziennie, a inne raz w tygodniu. Także należy wziąć pod uwagę porę roku oraz panującą pogodę, jeśli uprawy prowadzone są poza domem. W dni słoneczne i gorące trzeba podlewać rośliny częściej, niż gdy jest pochmurno i zimno. Z kolei gatunki rosnące w pomieszczeniach w zimie nie potrzebują tyle samo wody, co w trakcie sezonu wegetacyjnego. Dlatego uprawa roślin w pojemnikach powinna się zacząć od poznania wymagań roślin.  W przypadku planowania nasadzeń wielogatunkowych dokładna wiedza na temat zapotrzebowania na wodę jest kluczem do sukcesu ogrodniczego.

Przelanie roślin powoduje powstawanie chorób grzybowych (np. pleśni widocznej w postaci białego nalotu na podłożu), a także sprzyja rozwojowi szkodników.

2. Za mało wody

Nieprawidłowa uprawa roślin w pojemnikach to także zbyt mała ilość wody, która jest szkodliwa tak samo jak utopienie roślin. Wszystko sprowadza się do zapotrzebowania określonego gatunku. Mimo że są rośliny, które nie mają zbyt dużych wymagań i dobrze radzą sobie z okresowymi niedoborami wody, to całkowity jej brak prowadzi do zahamowania podstawowych procesów fizjologicznych, a po dłuższym czasie do śmierci. Brak dostatecznego nawodnienia (tzw. turgoru) często objawia się zwiędniętymi liśćmi, pomarszczoną skórką oraz miękkimi pędami. Czasami szybka reakcja ze strony hodowcy, tzn. dostarczenie wody, może odwrócić szkody.

Niedobór wody utrudnia przeprowadzanie podstawowych procesów fizjologicznych, takich jak oddychanie, fotosynteza, pobieranie składników pokarmowych, wzrost i rozwój, ułatwia także powstawanie chorób i żerowanie szkodników.

3. Brak wystarczającej wiedzy o uprawianych roślinach

Choćby rośliny wyglądały na prawie identyczne, trzeba pamiętać, że nie ma dwóch gatunków o takich samych potrzebach. Najłatwiej zdobyć wiedzę zapoznając się z etykietami umieszczanymi przez sprzedawców. Znajdują się tam informacje odnośnie najodpowiedniejszego nasłonecznienia (cień, półcień, pełne słońce itp.), wymagań wodnych, temperaturowych, wilgotnościowych, a w przypadku bylin i warzyw – prawidłowa rozstawa. Zapewnienie roślinom najlepszych warunków spowoduje, że odwdzięczą się dużymi plonami, bujnym kwitnieniem oraz szybkim wzrostem. Dlatego uprawa roślin w pojemnikach powinna się zaczynać od dokładnego przestudiowania fachowej literatury.

4. Za mało lub za dużo słońca

Myślisz, że wszystkie rośliny potrzebują dużo słońca? Okazuje się, że nie wszystkie dobrze znoszą mocno nasłonecznione parapety i balkony, ponieważ wolą miejsca oddalone od okna z rozproszonym światłem lub cieniste miejsca ogrodu. Trzeba jednak zaznaczyć, że KAŻDA roślina potrzebuje promieni świetlnych do przeprowadzania niezbędnych procesów życiowych, takich jak fotosynteza czy oddychanie komórkowe.

Gatunki, które preferują bardziej cieniste stanowiska, nazywamy cienioznośnymi – nie ma roślin “cieniolubnych”! W ich przypadku zbyt silne promienie mogą powodować poparzenia na liściach w postaci czarnych plam lub nawet niewielkich dziurek, dlatego najlepszymi dla nich miejscami będą cieniste balkony czy stanowiska pod koronami drzew. Z kolei rośliny, które wymagają większej ilości słońca, dobrze będą rosły na słonecznych balustradach. Należy zwrócić uwagę, aby miały dostatecznie dużo światła, ponieważ jego niedobór spowoduje wyciąganie się i bielenie pędów, żółknięcie liści oraz zahamowanie kwitnienia.

Większość najpopularniejszych roślin kwietnikowych (m.in. pelargonie, petunie) uprawianych w skrzynkach balkonowych to gatunki światłolubne, które będą się bardzo dobrze czuły w pełnym słońcu. Uprawa roślin w pojemnikach będzie na pewno sukcesem jeśli wybierzesz gatunki opisane w artykule: Rośliny kwietnikowe do miast, ogrodów i na balkony.

5. Przestawianie lub zmiana stanowiska

Większość gatunków źle toleruje częste przestawianie i obracanie względem źródła światła, co może objawiać się np. nienaturalnie krzywym pokrojem. Rośliny przyzwyczajają się do warunków panujących na stanowisku, na którym rosną, głównie do wilgotności, kierunku padania promieni słonecznych, temperatury oraz cyrkulacji powietrza, a ich przestawienie może sprawić im trudność do zaadaptowania się na nowym miejscu. Uprawa roślin w pojemnikach polega na wybraniu najbardziej odpowiedniego miejsca dla określonego egzemplarza.

uprawa roślin w pojemnikach

6. Nieodpowiednie podłoże

Jak już było napisane powyżej, nie ma dwóch takich samych gatunków, a co za tym idzie, nie ma uniwersalnego podłoża, w którym każda roślina będzie się czuła znakomicie. Gdy w donicy rośnie tylko jeden egzemplarz, to dostosowanie rodzaju ziemi nie stanowi problemu – w sklepach ogrodniczych łatwo dostępne są ziemie dedykowane ściśle określonym gatunkom lub można pokusić się o stworzenie mieszanki samemu. W wielogatunkowych aranżacjach zaleca się, żeby tak dobrać ziemię ogrodniczą, aby wszystkie rośliny były częściowo zadowolone lub posadzić rośliny o zbliżonych wymaganiach. Wtedy uprawa roślin w pojemnikach okaże się sukcesem.

Warto pamiętać, żeby nie używać ziemi ogrodniczej, która została z poprzedniego roku, ponieważ istnieje ryzyko, że przez zimę namnożyły się w niej szkodniki. Podłoże także mogło ulec zbytnim zawilgoceniu, co ułatwia rozwój chorób grzybowych. Z kolei jeżeli ziemia taka miała dodatek nawozów, to z dużą pewnością nie spełniają one już swojej roli. Na wiosnę należy udać się do sklepu ogrodniczego i zakupić nowe podłoże.

7. Nieprawidłowa uprawa roślin w pojemnikach to brak przesadzania

W przypadku roślin wieloletnich zarówno w ogrodach, jak na balkonach  przesadzanie jest bardzo ważnym zabiegiem, którego zaniechanie można porównać do ubierania zbyt małych butów – cisną w palce i nie da się w nich chodzić. Zbyt mały pojemnik ogranicza rozwój korzeni, które całkowicie przerastają podłoże, w efekcie czego ziemia nie jest w stanie gromadzić wody. Poza tym korzenie nie są w stanie efektywnie pobierać składników pokarmowych, więc wzrost rośliny jest zahamowany. Również może dojść do zmniejszenia intensywności kwitnienia oraz owocowania. Przesadzanie do większej donicy najlepiej wykonywać co roku (nie zaleca się czekać dłużej niż 2 lata) lub jeśli wyraźnie widać, że roślina zbyt silnie urosła. Termin wykonania tego zabiegu najlepiej dostosować do indywidualnych wymagań gatunku.

8. Ignorowanie szkodników i objawów chorobowych

Często początkujący ogrodnicy nie zdają sobie sprawy, jakie zagrożenie może stwarzać jedna mała mszyca siedząca na łodydze. Myślą, że sama sobie pójdzie i nie będzie nękać kwiatów. Jednak po czasie całe rośliny są w mszycach i powoli zaczynają zamierać. Do szybkiego działania musi dojść już przy zaobserwowaniu jednego pasożyta, ponieważ na tym etapie można poradzić sobie metodami domowymi ekologicznymi, o których pisaliśmy w artykule 22 domowe sposoby na szkodniki i choroby: gnojówki, wywary i wyciągi z roślin. W przypadku, gdy nie będzie natychmiastowej reakcji, pasożyty mogą zabić roślinę, a następnie przenieść się na inne rośliny rosnące w pobliżu i również doprowadzić do ich zlikwidowania.

Podobnie wygląda sytuacja z chorobami – również odpowiedź na pojawienie się negatywnych objawów musi być natychmiastowa. Można wyleczyć roślinę bardzo prostymi preparatami, które bazują na naturalnych składnikach, takich jak cebula czy czosnek. Warto także dowiedzieć się, w jaki sposób zniechęcić szkodniki do pojawienia się na roślinach, możesz o tym przeczytać w artykule Profilaktyka chorób i szkodników w ogrodzie. Uprawa roślin w pojemnikach wiąże się z regularnym przeglądaniem okazów i szybkim reagowaniem, gdy dzieje się coś złego.

9. Brak opieki w trakcie urlopu

Jednym z czynników, które zniechęcają do posiadanie bujnie kwitnącego balkonu, jest odpowiedź na pytanie “A kto zajmie się roślinami w skrzynkach w czasie naszego 2-tygodniowego wyjazdu w lipcu?”. Często chęci  do stworzenia niesamowitej kolekcji są ogromne, ale obawa przed brakiem opieki w trakcie letnich upałów są czynnikiem limitującym zapał. W takiej sytuacji warto mieć zaprzyjaźnionego sąsiada, który przyjdzie raz na 2-3 dni podlać rośliny na tyle, aby przetrwały okres nieobecności domowników. Innym sposobem jest poproszenie brata, siostry lub kogoś z rodziny, kto również mógłby służyć pomocą. Jeśli rekompensatą będą pomidorki z własnej uprawy lub pyszny domowy dżem, to pomoc na pewno się znajdzie.

10. Nieprawidłowe nawożenie

Nieprawidłowa uprawa roślin w pojemnikach to także brak, niewystarczające lub zbyt intensywne nawożenie, które może spowodować duże szkody. Alarmującymi objawami jest zahamowanie wzrostu, żółknięcie liści, brak kwitnienia i owocowania, a nawet zamieranie rośliny. W pojemnikach prawidłowe i regularne nawożenie jest bardzo istotne ze względu na łatwe wypłukiwanie w trakcie podlewania składników pokarmowych. Nawet dodatek nawozów długodziałających do podłoża nie jest w stanie zapewnić zapotrzebowania roślin. Szczególne znaczenie ma ten zabieg w uprawie owoców i warzyw, ponieważ nieprawidłowe nawożenie będzie bardzo szybko widoczne w wyglądzie rośliny.

W przypadku gatunków ozdobnych optymalne dawki składników pokarmowych przyczynią się do bujniejszego kwitnienia. O tym, że roślina jest przenawożona, mogą świadczyć czarne lub żółte plamy na liściach, brązowienie brzegów liści i wierzchołków pędów, powyginanie blaszki liściowej lub opadanie liści oraz spowolniony wzrost.

11. Brak przycinania

Aby uzyskać bujnie rosnące i gęste rośliny, trzeba je regularnie przycinać. Zabieg ten dotyczy głównie ozdobnych roślin wieloletnich. Usuwanie wierzchołka wzrostu roślin (znajdującego się na końcu każdego pędu) powoduje zniesienie dominacji wierzchołkowej i pobudzenie pąków bocznych, tzn. pędy przestają, rosnąc w górę, a zaczynają wytwarzać pędy boczne i się zagęszczać. Za wszystkie te procesy odpowiadają roślinne regulatory wzrostu (auksyny i cytokininy), które, odpowiednio pobudzane działaniami człowieka, “mówią” roślinie, co ma robić.

Dorota Blatsios

Print Friendly, PDF & Email

Powiązane wpisy

Dorota

2 Comments

  1. dużo tekstu moło treści i jak jest to bardzo ogólna. Nie ma słowa w języku polskim “cieniosnośnymi”. Jeżeli już autor czepia sie słówek to powiem , że hoduje sie nowe odmiany, a uprawia sie warzywa i kwiaty

    • Dziękuję za komentarz. Treść jest ogólna bo dotyczy ogólnych wskazówek do uprawy roślin w pojemnikach, a nie konkretnych gatunków. Celem artykuły było pokazanie początkującym ogrodnikom, że posiadanie roślin w domu może być przyjemnością, o ile pozna się wymagania określonej rośliny – jedne lubią słońce, a inne wolą półcień. Jednak do przeprowadzenia procesu fotosyntezy potrzebne jest słońce nawet w niewielkiej ilości, uprawa roślin w całkowitym cieniu (np. na parapecie ze spuszczonymi roletami), skutkuje wyciąganiem pędów, a w efekcie znacznym pogorszeniem kondycji okazu. Niektóre rośliny po prostu dobrze znoszą zacienienie, ale całkowity brak światła powoduje ich zamieranie. Dlatego przychylam się do określenia “cienioznośne”, które pierwszy raz usłyszałam od Pani biolog dr Magdaleny Szymury z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu i Uniwersytetu Wrocławskiego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *