Rośliny doniczkowe do cienia – 10 ciekawych gatunków

Ostatnio pisałam Wam o roślinach doniczkowych na stanowiska słoneczne i na pewno wielu osobom przydadzą się zamieszczone tam wskazówki uprawowe. Jednak nie oszukujmy się, większość z nas chciałaby trzymać rośliny z dala od okna na regale lub komodzie, gdzie światła tam jest jak na lekarstwo. Właśnie dla takich osób postanowiłam stworzyć listę gatunków ładnych i stosunkowo łatwych w uprawie, bo nawet w cieniu rośliny doniczkowe mogą być ozdobą wnętrza.

Światło źródłem życia

Jak wyglądają rośliny, które maja za mało światła? Bledną, wydłużają swoje pędy, które są wiotkie i się pokładają, nie kwitną. Nie widać tego od razu, ale już po paru miesiącach otrzymujemy takiego potwora, który zamiast zdobić, szpeci nasze mieszkanie.

Do prawidłowego rozwoju rośliny doniczkowe i nie tylko potrzebują światła – to ono jest niezbędne do fotosyntezy. O tym uczą się już dzieci w szkole, choć żeby wszystkie procesy są o wiele bardziej skomplikowane, a do ich prawidłowego przebiegu potrzeba jeszcze kilku elementów. Nie mniej, rośliny NIE MOGĄ żyć bez światła. Trzeba pamiętać, że szyby i firanki bardzo mocno ograniczają ilość promieni słonecznych, które docierają do roślin jedynie w 25 %. Nawet kwiatek postawiony 2 metry od okna ma już zdecydowanie za ciemno. Weźmy pod uwagę zmieniające się pory roku, to od razu zauważymy, że jesień i zima nie są łaskawe dla naszych okazów.

O pielęgnacji roślin przeczytasz także w artykułach:

Cieniolubne czy cieniosnośne?

Słyszeliście o roślinach “cieniolubnych”? Pewnie sami nawet używacie tego niepoprawnego terminu do określenia gatunków preferujących cień. Dlaczego jest zły? Ponieważ rośliny nie lubią cienia, a nawet półcienia! Dzięki ewolucji i zmianom w budowie liści, niektóre gatunki dostosowały się do niekorzystnych warunków siedliskowych i potrafią w nich przeżyć. Co nie oznacza, że je polubimy. One jedynie je akceptują, znoszą. Dlatego bardziej odpowiednim określeniem będzie termin rośliny “cienioznośne”.

Kiedyś słyszałam dość zabawne porównanie roślin do studentów. Student nie posiadający pieniędzy nie jest “biedolubny”, a jedynie “biedoznośny”.

rośliny doniczkowe

Rośliny doniczkowe do cienia o ozdobnych kwiatach

Nie ukrywajmy, że spośród wszystkich gatunków nadających się do cienistych stanowisk, atrakcyjnie kwitnące rośliny doniczkowe stanowią niewielką część. Okazy w takich warunkach raczej starają się “wyłapywać” promienie słoneczne i intensywnie przeprowadzać fotosyntezę, niż produkować efektowne i kolorowe kwiaty – po prostu szkoda im na to siły.

Sępolia fiołkowa – Saintpaulia ionantha fiołek afrykański, rośliny doniczkowe

Sępolia, zwana często jest fiołkiem afrykańskim, jest niewielką rośliną dorastającą do 15 cm. Tworzy rozetę liści jaśniejszych od spodu lub czerwono zabarwionych o długości do 8 cm. Z jej środka wyrastają kwiaty pojedyncze, pełne lub strzępiaste, zebrane w luźne pąki.

Dobrym stanowiskiem będzie północny lub północno-zachodni parapet. Należy pamiętać, że bezpośrednie promieniowanie słoneczne może doprowadzić do poparzeń na liściach, z kolei zbyt mała intensywność słońca sprzyja nadmiernemu wydłużaniu się ogonków liściowych. Lubią chłodne pomieszczenia (najlepiej 16-18 stopni, wtedy dłużej kwitną), jednak dobrze będą się czuły nawet temperaturze 21-22 stopnie.

Sępolie mają bardzo krótkie i delikatne korzenie, które wymagają stale wilgotnej ziemi, stąd mogą być uznawane za rośliny doniczkowe trudniejsze w uprawie. Podlewanie wykonuje się odstaną wodą nalewaną do spodka 2 razy w tygodniu, którą po 15 minutach należy odlać. Zaleca się aby rosła w niewysokich doniczkach, ponieważ łatwiej w nich utrzymać odpowiednią wilgotność podłoża.

Skrzydłokwiat – Spathiphyllum wallisii Znalezione obrazy dla zapytania skrzydłokwiat

Kolejną kwitnącą propozycją są skrzydłokwiaty. Te popularne rośliny doniczkowe łatwo można dostać w kwiaciarniach oraz sklepach ogrodniczych. Ozdobą są intensywnie zielone, długie liście i białe kwiaty (występują także inne odmiany) pojawiające się latem, które zdobią roślinę nawet kilka miesięcy. W zależności od odmiany mogą osiągać od 30 cm do 1 m wysokości.

Skrzydłokwiaty mają zdolność oczyszczania powietrza z toksyn, więc będą idealne do sypialni czy pokoi dziennych. Więcej o roślinach posiadających takie właściwości przeczytasz w artykułach:

Te rośliny doniczkowe preferują wilgotne podłoże, dlatego, poza podlewaniem 1-3 razy w tygodniu, dobrze jest ustawić je na kamyczkach umieszczonych w podstawce stale wypełnionej wodą. Należy jednak pamiętać, aby ziemia nie była zanurzona, ponieważ może zacząć gnić. Skrzydłokwiaty lubią częste zraszanie oraz oczyszczanie liści wilgotną ściereczką – dzięki temu efektywniej oczyszczają powietrze. Dobrze czują się w chłodniejszych pomieszczeniach z dala od okna, a bezpośrednie promienie słońca mogą parzyć liście oraz przyspieszać przekwitanie.

Skrzydłokwiatów nie trzeba przycinać, jedynie usuwa się suche liście i kwiaty. Natomiast co roku dobrze jest je przesadzić i wymienić podłoże na nowe. To jest także dobry czas do rozdzielania bryły korzeniowej – dzięki temu rozmnażamy roślinę.

Rośliny doniczkowe do cienia o ozdobnych liściach

Zdecydowanie więcej jest cieniolubnych roślin domowych, których ozdobną częścią są liście. Można z nich stworzyć ciekawe kompozycje, którym wcale nie będzie potrzeba kolorowych kwiatów, aby były atrakcyjne.

Peperomia kędzierzawa – Peperomia caperatarośliny doniczkowe, peperomia

Peperomie są niewielkimi roślinami doniczkowymi o zwartym pokroju osiągającymi około 15-25 cm. Ozdobą są mocno pomarszczone, jajowate lub sercowate, mocno lśniące liście długości do 3 cm, z wyraźnie zarysowanym unerwieniem. Atrakcyjnie wyglądają w kompozycjach różnych odmian.

Nie są to specjalnie wymagające rośliny, więc początkujący ogrodnicy powinni sobie z nimi poradzić. Preferują stanowiska półcieniste; zarówno ostre słońce, jak i głęboki cień są dla nich niekorzystne. Lubią wilgotne podłoże, ale nie tolerują wody zalegającej w doniczce, w związku z czym po podlewaniu należy usunąć nadmiar wody z podstawki lub osłonki. Można je trzymać, podobnie jak skrzydłokwiaty, w podstawce z wodą ustawione na kamieniach. Peperomie wola miejsca chłodniejsze, więc w zimie będą źle się czuły nad kaloryferami.

Cissus australijski – Cissus antarcticaPodobny obraz

Jest to szybkorosnące pnącze, które owija się wokół podpory za pomocą wąsów czepnych. Może być także uprawiany w donicach wiszących, choć trzeba pamiętać, że może dorastać nawet do 3 m długości. Ma intensywnie zielone liście o ciekawym kształcie.

Cissusy to rośliny doniczkowe stosunkowo łatwe w uprawie. Preferują miejsca półcieniste i źle znoszą bezpośrednie promienie słoneczne oraz całkowity cień. Dobrze czują się blisko okien, gdzie panuje jasne, ale rozproszone światło. Są stosunkowo tolerancyjne odnośnie temperatury panującej w pomieszczeniu – od 15 do 24 stopni, przy czym w zimie preferują chłodniejsze stanowiska. Cissusy lubią wilgotne podłoże i źle reagują na przelanie, co objawia się żółknięciem i opadaniem liści. Najlepiej podlewać je 1-2 razy w tygodniu i usuwać nadmiar wody po 15 minutach.

Przesadzanie wykonuje się systematycznie wraz ze zwiększaniem rozmiarów rośliny, która może mocno się rozrastać. Trzeba także pamiętać o silnych i stabilnych podporach dla pędów. Warto także przycinać końcówki pędów dzięki czemu cissus przybiera bardziej krzaczastą formę oraz mniejsze rozmiary. Z kolei, gdy starsze pędy stracą dolne liście, dobrze jest wykonać silniejsze cięcie, które odmłodzi roślinę i pobudzi do wytwarzania nowych pędów.

Kalatea – Calathea 

Jest to grupa roślin doniczkowych, która charakteryzuje się ogromnym zróżnicowaniem pokroju, kształtu oraz barwy liści. W sklepach ogrodniczych bez większego problemu można dostać prawie każdy z poniższych gatunków. Warto zwrócić także uwagę na kwitnącą na pomarańczowo kalateę żółtokwiatową (nr 5).

  1. Kalatea Makoya (Calathea makoyana)
  2. Kalatea obrzeżona (Calathea picturata)
  3. Kalatea falistolistna (Calathea rufibarba)
  4. Kalatea pręgowana (Calathea zebrina)
  5. Kalatea żółtokwiatowa (Calathea crocata)

Nie są to wysokie rośliny doniczkowe, ponieważ dorastają do około 30 cm wysokości. Mają gęsty pokrój, a ozdobnym elementem są podłużne liście zielone lub bordowo zabarwione, z rysunkami w postaci plam i pasów wyrastające na długich ogonkach.

Wszystkie gatunki kalatei są stosunkowo łatwe w uprawie. Preferują miejsca półcieniste o rozproszonym świetle, ponieważ bezpośrednie słońce może przypalać ich liście. Lubią stanowiska ciepłe, ale wilgotne, dlatego w zimie nie powinny stać nad gorącymi parapetami, ponieważ mogą szybko zeschnąć. Warto je często zraszać i wycierać liście wilgotną szmatką. Powinny mieć stale wilgotne podłoże (podlewanie 1-2 razy w tygodniu), ale trzeba pamiętać o odlaniu nadmiaru wody. Łatwo można ją rozmnażać poprzez podział rośliny w trakcie przesadzania.

Monstera dziurawa – Monstera deliciosaZnalezione obrazy dla zapytania monstera

Jeśli masz sporo miejsca i chcesz jakąś okazałą roślinę, to koniecznie pomyśl o monsterze. Jak łatwo się domyślić po nazwie, jest do monstrum o 2-2,5 m wysokości i liściach o średnicy 60 cm. W naturze jest to pnącze, jednak w warunkach domowych rośnie w donicach. Co roku wytwarza 2-3 ogromne liście – u młodszych okazów są pełne i sercowate, u starszych – duże, powcinane i dziurkowane.

Monstery najlepiej czują się w cieniu oddalone 2-3 m od okna, gdzie panuje jasne, rozproszone światło. Zbyt duża ilość słońca sprzyja podziurawieniu liści, z kolei zbyt mała jego intensywność może powodować zdrobnienie blaszek liściowych. Rośliny te lubią ciepłe pomieszczenia do 24 stopni. Nie potrzebują one zbyt dużo wody – wystarczy podlewać je raz w tygodniu po wcześniejszym sprawdzeniu, czy podłoże przeschło. Jednak do prawidłowego rozwoju wymagają dużej wilgotności, dlatego warto postawić ją na kamieniach w podstawce z wodą, co zapobiegnie zasychaniu i brązowieniu liści. Ze względu na dużą powierzchnię blaszek, na których gromadzi się kurz, zaleca się przynajmniej raz w miesiącu przecierać je mokrą szmatką. Ze względu na to, że monstery są pnączami, warto liście i pędy opierać o mocne podpory, dzięki czemu roślina będzie miała ładny pokrój.

Zamiokulkas zamiolistny – Zamioculcas zamiifoliaZnalezione obrazy dla zapytania zamiokulkas

Zamiokulkasa znają chyba wszyscy – obecny w domach, biurowcach i centrach handlowych. Swoją popularność zawdzięcza ogromnej wytrzymałości na niekorzystne warunki, czyli niewielką ilość wody i tolerancje na zacienienie. Jest to nie tylko gatunek do zadań specjalnych, ale przykład rośliny doniczkowej idealnej dla początkującego ogrodnika.

Jest to roślina bulwiasta o sztywnych, wyprostowanych pędach pokrytych jajowatymi, ostro zakończonymi, błyszczącymi i ciemnozielonymi liśćmi. Zdrowe okazy są gęste, a pędy wyrastają w górę, tworząc ciekawą bryłę pasującą do nowoczesnych pomieszczeń. W sprzedaży pojawił się w 1996 roku i od razu zrobił karierę dzięki swojemu atrakcyjnemu pokrojowi i niezwykłej wytrzymałości, dzięki czemu zyskał miano “żelaznej rośliny”.

Najlepiej czuje się w półcienistych pomieszczeniach, choć nawet w pełnym cieniu dobrze sobie radzi, słońce natomiast bardzo mu szkodzi. Warto obracać doniczkę, ponieważ może wyginać się w kierunku światła. Żółknięcie i opadanie liści jest zjawiskiem naturalnym i nie należy przypisywać tego chorobie, a jedynie wycinać obumarłe pędy. Lubi ciepło (do 25 stopni), choć dobrze radzi sobie w okresowo chłodnych pomieszczeniach. Jedyne czego nie lubi, to przeciągów.

Jeśli szukasz rośliny doniczkowej na początek swojej przygody z ogrodnictwem, to zamiokulkas jest idealny dla Ciebie. Jeśli zdarzy Ci się zapomnieć go podlać, nic się nie stanie! Gorzej, jeśli przelejesz go i nie odlejesz wody – wtedy kłącza mogą zacząć gnić, a liście żółknąć. Zaleca się przesadzanie co 2-3 lata, gdy korzenie i bulwy całkowicie przerosną doniczkę, jednak należy to wykonywać ostrożnie, żeby niczego nie uszkodzić.

Niekropień właściwy – Adiantum capillus-veneri Znalezione obrazy dla zapytania adiantum capillus-veneris

Teraz roślina dla profesjonalistów, bo bardzo wymagająca i trudna w uprawie, ale niezwykle atrakcyjna. Ta paproć może dorastać do 60 cm wysokości. Ma rozłożysty lub pokładający się pokrój, tworzy spore kępy pierzastych liści składających się z drobnych, ząbkowanych listków.

Najlepiej czuje się w cieniu lub półcieniu oraz w miejscach o dużej wilgotności powietrza (koniecznie trzeba spryskiwać!). Nie toleruje przestawiania, więc trzeba znaleźć jej idealne miejsce i tam postawić. Podłoże musi być żyzne, próchniczne i przepuszczalne. Nie można można dopuścić ani do zalania, ani do przesuszenia – w obu przypadkach roślina traci liście i zamiera. Preferuje ciepłe miejsca (do 25 stopni). Literatura podaje aby podlewać 2-3 razy w tygodniu, jednak częstotliwość tej czynności zależy od stanowiska. Warto używać specjalistycznych nawozów, ponieważ dzięki temu niekropień będzie lepiej rósł. Co 2-3 lata warto przesadzić go do nowej doniczki. Jest to roślina doniczkowa wrażliwa na zanieczyszczenia powietrza, więc odradza się stawianie jej w kuchni.

Zanokcica gniazdowa – Asplenium niduszanokcica gniazdowa

Kolejną ciekawą paprocią jest zanokcica. Ma postać rozety jednolicie zielonych, błyszczących liści o delikatnie pofalowanych brzegach z wyraźnym nerwem głównym. Gatunki domowe mają liście szerokie (do 20 cm) i długie (do  60 cm). U swojej nasady tworzą lejek, który umożliwia roślinie efektywne gospodarowanie wody. Wyrastają z kłącza, które wraz z wiekiem i wzrostem rośliny powiększa swoją średnicę. Walorem ozdobnym, poza atrakcyjnymi liśćmi i wyraźnym nerwem głównym, mogą być, pojawiające się na spodniej stronie blaszek, ciemne skupiska zarodników.

Zanokcica preferuje stanowiska półcieniste, ale nie w całkowitym cieniu, ani na bezpośrednim słońcu. Lubi także miejsca chłodne (do 20 stopni). Jak większość paproci, wymaga dużej wilgotności podłoża i powietrza, dlatego źle się czuje nad gorącymi kaloryferami. Należy często ją podlewać, ale unikać zalania. Najlepsza będzie woda odstana lub deszczówka. Warto ją często zraszać oraz przecierać liście mokra szmatką. W okresie wegetacji dobrze jest używać specjalistycznych nawozów przeznaczonych do paproci.

Przesadza się ją, jak większość roślin doniczkowych, na wiosnę, jednak nie częściej niż co 2-3 lata, ponieważ lubi mieć ciasno. Na dnie nowej doniczki, koniecznie trzeba wyłożyć drenaż np. 2 cm warstwę keramzytu lub żwiru, co ułatwi utrzymanie optymalnej wilgotności powietrza.

Zroślicha stopowcowa – Syngonium podophyllum Znalezione obrazy dla zapytania Syngonium podophyllum

Rośliny doniczkowe, to także pnącza, a ich przykładem jest zroślicha o dużych, sercowatych liściach umiejscowione na długich ogonkach. W sklepach ogrodniczych dostępne są odmiany w różnych odcieniach zieleni oraz nakrapiane. Wspinanie się po podporze ułatwiają korzenie powietrzne, wyrastające z międzywęźli. Rośliny te dorastają od 30 cm (odmiany karłowe) do 1,5 m.

Zroślicha jest bardzo tolerancyjna w stosunku do światła – dobrze radzi sobie nawet w głębokim cieniu z dala od okna i nie znosi bezpośrednich promieni słonecznych. Postawiona na parapecie będzie odwracać do słońca wszystkie blaszki liściowe. Lubi ciepłe pomieszczenia, gdzie dobrze znosi temperatury nawet do 27 stopni, nie toleruje natomiast chłodu. Zroślicha wymaga stale wilgotnego podłoża, w związku z czym zaleca się podlewanie 2-3 razy w tygodniu w lecie, a zimą dopiero gdy zeschnie górna warstwa ziemi. Jest to roślina tropikalna, więc bardzo lubi zraszanie.

Dorota Blatsios


Jeśli spodobał Ci się artykuł, polub microgarden na facebooku oraz zapisz się do newslettera, aby nie przegapić żadnego ciekawego artykułu. Daj mi także znać jakie rośliny doniczkowe do cienia rosną w Twoim domu! 

Powiązane wpisy

Dorota

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *